uni61ths396 61 دانشگاه علوم پزشكي گلستان بررسي بروز استئوپني نارسي و برخي از عوامل موثر بر آن در نوزادان كمتر يا مساوي 1500 گرم ترخيص شده از دو مركز آموزشي درماني بينارستان دزياني و طالقاني گرگان در طي سال 1385 1385-86 1385 1386 uni61ths396 دكتراي حرفه اي دكترا 50 قدمه و هدف:
استئوپني نارسي (ريكتز يا بيماري متابوليكي استخوان) يك عارضه شايع در نوزادان نارس است كه با تشخيص به موقع و درمان زودرس قابل پيشگيري مي‌باشد. با توجه به شيوع بالاي آن در كشورهايي كه از امكانات مكمل‌هاي تغذيه‌اي، شير خشك مخصوص نوزادان نارس و محلول‌هاي تغذيه‌اي وريدي استاندارد برخوردارند و اينكه در كشور ما تغذيه نوزادان اكثراً فقط با شير مادر بدون مكمل صورت مي‌گيرد و محلول‌هاي استاندارد تغذيه‌اي وريدي با ميزان كافي كلسيم و فسفر نيز استفاده نمي‌شود و اينكه تا كنون تحقيق مشابهي در ايران انجام نشده است بر آن شديم كه شيوع استئوپني نارسي و برخي عوامل موثر بر آن (شامل: سن نوزاد، بدو تولد، نوع تغذيه، داروهاي مصرفي و بيماري زمينه‌اي و ...) را در نوزادان با وزن كمتر يا مساوي 1500 گرم ترخيص شده از دو مركز آموزشي درماني دزياني و طالقاني گرگان را در طي سال 1385 بررسي نماييم.
مواد و روش‌ها:
مطالعه از نوع مشاهده‌اي و با رويكرد تحليلي و به صورت طولي انجام گرفته است.
نوزادان با وزن كمتر يا مساوي 1500 گرم كه در طي سال 1385 از دو مركز آموزشي درماني دزياني و طالقاني ترخيص شدند، تحت اين مطالعه قرار گرفتند. به اين نحو كه در هنگام ترخيص نوزاد در بيمارستان آزمايشات مورد نظر (آلكالين فسفاتاز،فسفر، كلسيم) با آخرين خون گيري نوزاد به دست آمد و ساير اطلاعات مورد نظر درج شده در پرسشنامه اوّل جهت اين نوزادان پر گرديد. بعد از ترخيص، مراجعه بعدي در 5-2 ماهگي به درمانگاه طالقاني يا دزياني يا مطب متخصصين محترم صورت گرفته كه در اين سن مجدداً آزمايشات لازم (آلكالين فسفاتاز، فسفر، كلسيم و گرافي مچ دست) انجام شده و پرسشنامه دوّم ضميمه شده براي آن‌ها تكميل گرديد. (گرافي مچ دست در بخش راديولوژي بيمارستان طالقاني و نمونه دوّم خون نيز در آزمايشگاه دزياني و طالقاني انجام گرفت.) ضمناً از تمامي خانواده‌هاي نوزادان مذكور شماره تلفن و آدرس منزل جهت تماس در صورت عدم مراجعه گرفته شد. (نوزاداني كه تحت مطالعه بودند در حين بستري در بيمارستان از زماني كه مي‌توانستند تغذيه شوند، فقط شير مادر بدون استفاده از مكمل‌هاي معدني وريدي و خوراكي و يا شير خشك مخصوص نوزاد نارس تغذيه شدند و از 15 روزگي بعد از شروع تغذيه دهاني روزانه 400 واحد ويتامين D دريافت كردند.)
يافته‌ها:
شيوع استئوپني نارسي بر اساس آزمايش خون نوبت اوّل، حين ترخيص از بيمارستان (800>PAL واحد) 34/4 درصد و بر اساس آزمايش خون نوبت دوّم در 5-2 ماهگي (p<4mg/dl و ALP>800 واحد) 51 درصد و بر اساس گرافي مچ دست در 5-2 ماهگي 47/1 درصد برآورد گرديد. استئوپني نارسي ارتباط معنادار معكوسي با وزن بدو تولد و سن حاملگي داشت. (به ترتيب p=0/001، p=0/0005 ) و با طول مدّت بستري نوزاد، مصرف داروهاي دگزامتازون و آمينوفيلين، مدّت NPO بودن و بيماري زجر تنفسي نوزاد رابطه معنادار مستقيمي داشت به ترتيب P=0/001،P=0 بين نوع تغذيه نوزاد، جنس نوزاد، وزن 5-2 ماهگي و ساير بيماري‌هاي زمينه‌اي نوزاد رابطه آماري معناداري بدست نيامد.
نتيجه گيري و پيشنهاد:
در آزمايشات خون نوبت اوّل حين ترخيص نوزاد از بيمارستان شاخص سرمي ALP>800 دليلي بر عدم ابتلا به ريكتز در آينده نمي‌باشد و پيگيري نوزاد را مي‌طلبد. با توجه به شيوع بالاي ريكتز در نوزادان VLBW ( درصد) توصيه مي‌گردد، انجام آزمايش خون (ترجيحاً ALP) جهت تشخيص زودرس ريكتز در بخش نوزادان و NICU بيمارستان‌ها روتين گردد و در صورت 800 استئوپني نارسي، ريكتز، عوامل خطر استئوپني نارسي، VLBW 1240488000