fa ارتباط ویژگی‌های فردی و خانوادگی با گرایش افراد به سوء مصرف مواد مخدر روانپزشكي Psychiatry گزارش كوتاه Short Communication زمینه و هدف : سوءمصرف مواد مخدر یکی از معضلات و نگرانی‌های عمده جهان امروز است و از آنجا که برخی از این عوامل مؤثر فردی و خانوادگی قابلیت تغییر و اصلاح دارند؛ با شناخت آنها می‌توان برنامه‌های پیشگیرانه مؤرتر و مبتنی بر شواهد طراحی و اجرا کرد. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط ویژگی‌های فردی و خانوادگی و گرایش افراد به سوء مصرف مواد مخدر در معتادین خود معرف مراجعه کننده به کلینیک ترک اعتیاد مرکز آموزشی درمانی 5 آذر گرگان اجرا گردید. روش بررسی : این مطالعه مورد شاهدی روی 120 معتاد مراجعه کننده به کلینیک ترک اعتیاد مرکز آموزشی درمانی پنجم آذر گرگان به عنوان گروه مورد و 120 نفر همسان شده از نظر سن و جنس به عنوان گروه شاهد طی سال 1387 انجام شد. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه توأم با مصاحبه بود. از آزمون کای‌اسکوئر و تی مستقل برای تجزیه و تحلیل روابط بین متغیرها استفاده شد. یافته‌ها : براساس یافته‌های این مطالعه، داشتن تحصیلات دبیرستانی (OR=4.63, 95%CI:1.78-12.02) و دیپلم (OR=15.58, 95%CI: 4.09-50) شانس گرایش به مواد مخدر را نسبت به تحصیلات دانشگاهی افزایش داد. داشتن دوست یا دوستان معتاد شانس گرایش فرد به سوء مصرف مواد را 7.32 برابر (CI95%: 4.09-13.13) و سابقه سیگاری بودن فرد در گذشته یا حال شانس گرایش به مواد مخدر را 12.35 برابر (CI95%:6.65-22.93) افزایش داده است. همچنین افراد دارای شغل دائم نسبت به افرادی که شغل موقت داشتند؛ شانس کمتری (OR=0.109, 95%CI: 6.65-22.93) برای گرایش به مواد مخدر داشتند. نتیجه‌گیری : این مطالعه نشان داد که اعتیاد دوستان، مصرف سیگار، تحصیلات پایین و بیکاری در گرایش به مواد مخدر مؤثر می‌باشد؛ لذا اقداماتی برنامه‌ریزی شده برای کاهش این گونه عوامل خطر در بین افراد جامعه به ویژه جوانان، توسط خانواده و مسؤولین جامعه ضروری است. Background and Objective: Substance abuse is a major concern all over the world. Due to some individual, familial and social factors the identification of related factors can help us to design a more effective strategies for the prevention of drug abuse. This study was performed to evaluate the relation between individual and familial characteristics with substance abuse tendency in self-introduced addicts. Materials and Methods: This case control study was done on 120 addicted subjects referred to addiction clinic of 5Azar hospital, Gorgan, North of Iran and 120 matched non-addicted subjects were considared as controls. Data collections were performed by questionnaire and interview. Data analyzed with using T-test, Chi-Square and logistic regression. Results: Univariate analysis showed that high school (OR=4.63, 95%CI: 1.78-12.02) and high school graduate subjects (OR=15.5, 95%CI: 4.9-50) showed higher tendency toward addiction compared to university educated people. History of substance abuse in friends (OR=7.33, 95%CI: 4.09-13.13) and previous and present cigarette smoking (OR=12.35, 95%CI: 6.65-22.93) increased abuse tendency. Permanent employment decreased abuse tendency (OR=0.109, 95%CI: 0.05-0.22) compared to temporary job. Conclusion: This study showed that addicted friends, cigarette smoking, low level of education and temporary job increase drug abuse tendency. سوء مصرف مواد مخدر , اعتیاد , تحصیلات , شغل Abuse tendency, Education, Cigarette smoking, Addiction, Job 91 94 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-483&slc_lang=fa&sid=1 Asayesh H (MSc) حمید آسایش 5900319475328460047115 5900319475328460047115 No Academic Instructor, Faculty of Nursing and Midwifery, Gorgan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran عضو هیأت علمی دانشکده پرستاری و مامایی ، دانشگاه علوم پزشکی گرگان Qorbani M (MSc) مصطفی قربانی qorbani@goums.ac.ir 5900319475328460047116 5900319475328460047116 Yes Academic Instructor, Department of Community Medicine Department, Gorgan University of Medical Sciences, PhD Student of Epidemiology, Tehran University of Medical Sciences,Tehran, Iran عضو هیأت علمی گروه پزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی گرگان و دانشجوی دکترای اپیدمیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تهران Salary H (MD) هادی سالاری 5900319475328460047117 5900319475328460047117 No Assistant Professor, Department Neurology and Psychiatric, Gorgan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran استادیار گروه نورولوژی و روانپزشکی ، دانشکده پزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی گرگان Mansorian M (MSc) مرتضی منصوریان 5900319475328460047118 5900319475328460047118 No PhD Student of Health Education, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran دانشجوی دکترای آموزش بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایلام Safari R (BSc) رویا صفری 5900319475328460047119 5900319475328460047119 No Msc Student of Epidemiology, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تهران