fa شیوع مصرف دخانیات جویدنی در نوجوانان و عوامل مرتبط با آن درجنوب شرقی ایران (1397) نظام سلامت Health System تحقيقي Original Articles <p dir="RTL" style="font-style:normal;"><em><span style="font-size:12px;"><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"><strong>زمینه و هدف:</strong> استفاده از دخانیات جویدنی یکی از مشکلات مهم بهداشتی بنادر سواحل جنوبی ایران به‌شمار می‌رود و مقابله با آن مستلزم شناسایی عوامل اثرگذار بر این پدیده است. این مطالعه به منظور تعیین شیوع مصرف دخانیات جویدنی در نوجوانان و عوامل مرتبط با آن در بنادر کنارک و چابهار در جنوب شرقی ایران انجام شد.</span></span></span></span></em></p> <p dir="RTL" style="font-style:normal;"><em><span style="font-size:12px;"><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"><strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه توصیفی &ndash; تحلیلی به روش مقطعی روی 204 دانش‌آموز پسر مقطع دوم دبیرستان با نمونه‌گیری چندمرحله‌ای، در بندر کنارک (91 نفر) و بندر چابهار (113 نفر) در جنوب شرق ایران طی بهار 1397 انجام شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه معتبر شامل پرسش‌های مربوط به دانش، نگرش و شیوع مصرف دخانیات جویدنی در بین افراد مورد مطالعه، دوستان صمیمی و اعضای خانواده آنها بود.</span></span></span></span></em></p> <p dir="RTL" style="font-style:normal;"><em><span style="font-size:12px;"><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"><strong>یافته‌ها:</strong> شیوع مصرف دخانیات جویدنی در طول عمر </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">71.8%</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"> و در 30 روز اخیر </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">43.1%</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"> تعیین شد. بیشترین ماده مصرفی سوپاری </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(80.8%)</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"> بود. نگرش منفی نسبت به مصرف این مواد در دانش‌آموزان نقش محافظت کننده </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(OR=0.41)</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"> داشت. مهم‌ترین عوامل خطر گرایش به مصرف دخانیات جویدنی شامل سهولت دسترسی </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(OR=6.88)</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;">، سابقه مصرف در خانواده </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(OR=2.28)</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"> و دوستان </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(OR=3.28)</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"> تعیین شدند.</span></span></span></span></em></p> <p dir="RTL" style="font-style:normal;"><em><span style="font-size:12px;"><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:Tahoma,sans-serif;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> مصرف دخانیات جویدنی در بین پسران دبیرستانی بنادر کنارک و چابهار شیوع بالایی دارد.</span></span></span></span></em></p> <strong>Background and Objective: </strong>Using chewing tobacco is one of the most important health problems in ports of the southern coast of Iran. The prevention of this problem requires identifying the factors affecting this phenomenon. The aim of this study was to determine the prevalence of chewing tobacco and related factors among adolescents in South- East of Iran (2018).<br> <strong>Methods: </strong>This descriptive-analytical study was conducted on 204 male high school students through multistage sampling in two the ports of Konarak and Chabahar located in south - east of Iran during March to June 2018. The data collection tool was a self-administered standardized questionnaire including items about knowledge, attitude and prevalence of chewing tobacco among participants, intimate friends and family members of the study population.<br> <strong>Results: </strong>Prevalence of chewing tobacco in life time and current use (pervious 30 days) was 71.8% and 43.1%, respectively. Supari was the main chewing tobacco were used (80.8%) by participants. The negative attitudes about chewing tobacco was a protective factor (OR=0.41) and easy access (OR=6.88), using by family members (OR=2.28), and close friends (OR=3.28) were the most important risk factors.<br> <strong>Conclusion: </strong>The prevalence of chewing tobacco was alarming in male high school students in south - east of Iran. دخانیات جویدنی , سوء مصرف مواد , نوجوان Chewing Tobacco,Substance Abuse,Adolescent, 99 105 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-3118-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Habibi Nasab مهناز حبیبی نسب 5900319475328460061065 5900319475328460061065 No M.Sc in Health Education & Promotion, Social Determinants of Health Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. کارشناس ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Mohammad Reza Rajab Alipour محمدرضا رجبعلی پور 5900319475328460061066 5900319475328460061066 No Ph.D Candidate in Health Education & Promotion, HIV/STI Surveillance Research Center, WHO Collaborating Center for HIV Surveillance, Medical University Campus, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. دانشجوی دکتری آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات مراقبت HIV و عفونت های آمیزشی، مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Armita Shah Esmaeili Nejad آرمیتا شاه اسماعیلی نژاد 5900319475328460061067 5900319475328460061067 No Assistant Professor in Epidemiology, HIV/STI Surveillance Research Center, WHO Collaborating Center for HIV Surveillance, Medical University Campus, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. استادیار اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مراقبت HIV و عفونت های آمیزشی، مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران. Moghadameh Merzaei مقدمه میرزائی 5900319475328460061068 5900319475328460061068 No Associate Professor in Biostatistics, Modeling in Health Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. دانشیار آمار زیستی، مرکز تحقیقات مدلسازی در سلامت، پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Abedin Iranpour عابدین ایرانپور a.iranpour@kmu.ac.ir 5900319475328460061069 5900319475328460061069 Yes Assistant Professor in Health Education & Promotion, HIV/STI Surveillance Research Center, WHO Collaborating Center for HIV Surveillance, Medical University Campus, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. استادیار، مرکز تحقیقات مراقبت HIV و عفونت های آمیزشی، مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران.