fa زیست پذیری کلان شهر مشهد بر اساس شاخص سلامت نظام سلامت Health System تحقيقي Original Articles <h1 dir="RTL" style="margin-top:1.0pt;margin-right:14.15pt;margin-bottom:1.0pt;margin-left:14.2pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:11.35pt;line-height:16.0pt;page-break-after:auto;"><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف : بهداشت و خدمات اجتماعی دامنه وسیعی نظیر بهداشت و درمان، مراقبت از کودکان و جوانان، خدمات برای مادران، سازمان‌های شهروندی، مراکز اجتماعی و امکانات عمومی دارد. زیست‌پذیری را می‌توان ویژگی‌های محیط شهری که آن را مکانی جذاب برای زندگی می‌کند؛ دانست. این مطالعه به منظور تحلیل زیست پذیری کلان شهر مشهد بر اساس شاخص سلامت انجام شد.</span></span></span></span></h1> <h1 dir="RTL" style="margin-top:1.0pt;margin-right:14.15pt;margin-bottom:1.0pt;margin-left:14.2pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:11.35pt;line-height:16.0pt;page-break-after:auto;"><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">روش بررسی : در این مطالعه توصیفی - تحلیلی نقشه‌های مربوط به وضعیت هر کدام از زیر شاخص‌های عینی شامل توزیع فضایی بیمارستان، درمانگاه، پایگاه بهداشت، پایگاه اورژانس و سرویس بهداشتی براساس محدوده مناطق کلان‌شهر مشهد (13 منطقه) با استفاده از نرم‌افزار </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GIS</span></span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> ترسیم شد. برای شاخص ذهنی بهداشت و سلامت شامل سلامت جسمی، احساس آرامش، خدمات سلامت و رضایت از سلامت از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. حجم نمونه در کل مناطق شهر مشهد برابر با 402 نفر بود.</span></span></span></span></h1> <h1 dir="RTL" style="margin-top:1.0pt;margin-right:14.15pt;margin-bottom:1.0pt;margin-left:14.2pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:11.35pt;line-height:16.0pt;page-break-after:auto;"><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها : 39 درصد از مناطق شهر مشهد در سطح بسیار نامطلوب از نظر زیست پذیری شهری قرار داشتند. منطقه 13 کلان‌شهر مشهد، بهترین منطقه از نظر شاخص سلامت تعیین شد. پس از منطقه 13، مناطق 8 و 11 به لحاظ شاخص سلامت دارای بهترین شرایط بودند. بدترین منطقه از نظر شاخص سلامت، به ترتیب مناطق 4، 6 و 3 تعیین شدند.</span></span></span></span></h1> <h1 dir="RTL" style="margin-top:1.0pt;margin-right:14.15pt;margin-bottom:1.0pt;margin-left:14.2pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:11.35pt;line-height:16.0pt;page-break-after:auto;"><span style="font-weight:normal;"><span style="color:windowtext;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری : زیست پذیری کلان شهر مشهد براساس شاخص سلامت در وضعیت مطلوبی قرار ندارد. شهر زیست‌پذیر به لحاظ شاخص سلامت با توجه به ابعاد ذهنی و عینی در کنار هم محقق می‌گردد و زیست‌پذیری دارای روندی پویا، یکپارچه و پیوسته است.</span></span></span></span></h1> <strong>Background and Objective: </strong>Health and social services have broad domain like encompassing healthcare, childcare and youth services, maternal services, senior citizen organizations, community centers and public amenities. Livability can be considered as the characteristics of the urban environment, which makes it an attractive place to live. This study was conducted to analysis of the urban livability of Mashhad in north-east of Iran metropolis based on health indicator<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Methods: </strong>In this descriptive-analytical study the maps related to the status of each of objective sub-indicators including Spatial distribution of hospital, clinic, health center, emergency center and toilet based on the limits of Mashhad metropolis&#39;s zones (13 zones) were drawn by using the GIS Software. For mental indicator of health including physical health, relaxation, health services and satisfaction of health was used questionnaire. The sample size in all zones of Mashhad was equal 402 persons<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Results: </strong>39% of Mashhad&#39;s zones are at health very unfavorable level with respect to the urban livability. The zone 13 of Mashhad metropolis was determined the best zone in terms of health indicator, followed by zones 8 and 11, respectively. In contrast, zones 4, 6 and 3 were determined the worst conditions in terms of health indicator, respectively<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Conclusion: </strong>The livability of Mashhad metropolis is not in desirable status base on health indicator. The realization of Livable city in terms of health requires attention to both objective and subjective dimensions and Livability has dynamic, integrated and continuous process<span dir="RTL">.</span> زیست پذیری شهری , شاخص سلامت , کلان‌شهر مشهد Urban livability, Health indicators, Mashhad metropolis, Iran 97 107 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-1070&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ghanbari محمد قنبری 5900319475328460052088 5900319475328460052088 No Ph.D graduate Geography and Urban Planning, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. Expert of Management Systems in Mashhad Municipality, Mashhad, Iran. m.ghanbari233@yahoo.com دانش آموخته دوره دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران و کارشناس سیستم‌های مدیریت شهرداری مشهد. m.ghanbari233@yahoo.com Mohammad Ajzae Shokuhi محمد اجزاء شکوهی shokouhim@ferdowsi.um.ac.ir 5900319475328460052089 5900319475328460052089 Yes Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Mohammad Rahim Rahnama محمد رحیم رهنما 5900319475328460052090 5900319475328460052090 No Professor, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Omid Ali Kharazmi امید علی خوارزمی 5900319475328460052091 5900319475328460052091 No Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران