fa اثر ضد اسهالی عصاره هیدروالکلی گیاه آنغوزه بر موش‌های صحرایی فیزیولوژی - فارماکولوژی Physiology - Pharmacology تحقيقي Original Articles <p dir="RTL" style="font-style:normal;">زمینه و هدف : گیاه آنغوزه <span dir="LTR">(Ferula assa-foetida)</span> یک گیاه بومی در ایران است و در طب سنتی از آن برای درمان اختلالات معدی &ndash; روده‌ای استفاده می‌شود. این مطالعه به منظور تعیین اثر ضد اسهالی عصاره هیدروالکلی گیاه آنغوزه بر موش‌های صحرایی انجام شد.</p> <p dir="RTL" style="font-style:normal;">روش بررسی : در این مطالعه تجربی موش‌های صحرایی نر بالغ نژاد ویستار در گروه‌های کنترل منفی، کنترل مثبت و گروه‌های تجربی دریافت کننده خوراکی عصاره هیدروالکلی گیاه آنغوزه به صورت تصادفی قرار داده شدند. گروه کنترل منفی نرمال سالین دریافت نمودند. در گروه کنترل مثبت برای ارزیابی عبور روده‌ای مواد از آتروپین <span dir="LTR">(0.1 mg/kg/bw)</span> و برای ارزیابی اسهال از لوپرامید <span dir="LTR">(3 mg/kg/bw)</span> استفاده شد. گروه‌های تجربی اول تا سوم به ترتیب مقادیر 100، 200 و 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن از عصاره را دریافت نمودند. یک ساعت بعد از تجویز داروها و دوزهای مختلف عصاره تمامی حیوانات 2 میلی‌لیتر روغن کرچک به‌صورت خوراکی دریافت کردند. اثر عصاره هیدروالکلی گیاه آنغوزه روی حرکات جلو برنده روده، اسهال القا شده به صورت تجربی و میزان تجمع مایعات ارزیابی شد.</p> <p dir="RTL" style="font-style:normal;">یافته‌ها : گاواژ عصاره به مقدار <span dir="LTR">5g/kg</span> هیچ گونه اثر سمی در حیوانات ایجاد ننمود. میانگین شاخص پریستالتیک در روش خوراکی برای غلظت‌های 100 ، 200 و 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن، گروه کنترل و گروه دریافت کننده آتروپین به ترتیب <span dir="LTR">97%</span> ، <span dir="LTR">65.88%</span> ، <span dir="LTR">62.23%</span> ، <span dir="LTR">86.19%</span> و <span dir="LTR">52.86%</span> تعیین شد. با پایین‌ترین غلظت عصاره در همراهی با آتروپین اثر مهاری بیشتر (<span dir="LTR">P<0.05</span>) در مقایسه با استفاده تنها از آتروپین مشاهده شد. عصاره به شکل غیرمعنی‌داری منجر به کاهش حجم مایعات تجمع یافته در داخل روده و نیز مهار حرکات جلوبرنده القا شده در اثر تجویز روغن کرچک در موش‌ها گردید. عصاره آنغوزه به‌صورت وابسته به دوز باعث تاخیر در شروع اسهال گردید. لوپرامید و عصاره با بالاترین غلظت باعث کاهش معنی‌دار در تکرر دفع مدفوع و شدت اسهال گردید (<span dir="LTR">P<0.05</span>).</p> <p dir="RTL" style="font-style:normal;">نتیجه‌گیری : ﻋﺼﺎره هیدروالکلی گیاه آنغوزه اﺛﺮ ﺿﺪاﺳﻬﺎﻟﻲ داشته و اﺛﺮ خود را از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻬﺎر ﺗﺮﺷﺤﺎت روده اعمال می‌کند.</p> <p><strong>Background and Objective: </strong><em>Ferula assa foetida</em> (<em>Ferula assa-foetida L.</em>) is an herbaceous wild plant native to Iran which is used in the traditional medicine for treating stomach and intestinal disorders. This study was done to determine the antidiarrheal effect of hydroalcoholic extract of <em>Ferula assa foetida</em> in rat.</p> <p><strong>Methods: </strong>In this experimental study, Wistar adult male rats randomly allocated into negative control, positive control and interventional groups. Animals in negative control groups were recived normal salin orally. Animals in positive control groups were recived Atropine (0.1 mg/kg/bw) for evaluation of intestinal propulsive movement and Loperamide (3 mg/kg/bw) for evaluation of diarrhea. In interventional group 1, 2 and 3 animals were received hydroalcoholic extract of <em>Ferula assa foetida</em> 100, 200 and 400 mg/kg/bw, resepectively. One hour after administration of extracts and medicine diarrhea induced using castor oil in animals. Induced diarrhea, intestinal propulsive movement and intestinal fluid accumulation were evaluated in rats.</p> <p><strong>Results: </strong>Gavage of the extract (5 g/kg) did not produce any toxic effect in rats. The mean peristaltic index in Gavage for doses of 100, 200 and 400 mg/kg/bw, control and atropine groups was 97.00%, 65.88%, 62.23%, 86.19% and 52.86%, respectively. The extract at the lowest dose in combination with atropine was significantly reduced peristaltic index rather than of the atropin alone (P<0.05). The extract produced a non-significant reduction in the volume of intestinal fluid accumulation and propulsive movement in the castor oil-induced intestinal transit in rats. In a dose-dependent manner, the extract delayed the onset of diarrhea. Loperamide and highest dose of extract (400 mg/kg/bw) produced a significant reduction in the frequency of defecation and severity of diarrhea (P<0.05).</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The hydroalcoholic extract of <em>F. assa foetida</em> showed anti-diarrheal activity due to its inhibitory effect on intestinal fluid accumulation.</p> آنغوزه , اسهال , موش صحرایی Ferula assa-foetida L., Diarrhea, Rat 7 13 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-957&slc_lang=fa&sid=1 G Jalilzadeh-Amin قادر جلیل زاده امین g.jalilzadeh@urmia.ac.ir 5900319475328460049475 5900319475328460049475 Yes Assistant Professor, Department of Internal Medicine and Clinical Pathology, Faculty of Veterinary Medicine, Urmia University, Urmia, Iran استادیار بیماری‌های داخلی دام‌های بزرگ، گروه بیماری‌های درونی و کلینیکال پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران AR Yousefi علیرضا یوسفی 5900319475328460049476 5900319475328460049476 No Resident of Veterinary Surgery, Faculty of Veterinary Medicine, Urmia University, Urmia, Iran دستیار جراحی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران S Abasipour-Dalivand صدیقه عباسی پور دلیوند 5900319475328460049477 5900319475328460049477 No Graduated in Veterinary Medicine, Urmia University, Urmia, Iran دانش آموخته دکتری دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران