fa عوارض منجر به بستری ناشی از مصرف داروهای ضدسل در شهرستان گرگان (90-1386) طب عفونی Infectious Medicine گزارش كوتاه Short Communication زمینه و هدف : درمان با داروهای ضدسل موثرترین روش کنترل بیماری سل است. با شناسایی عوارض داروهای ضدسل و درمان آنها می‌توان از ایجاد مقاومت دارویی جلوگیری نمود. این مطالعه به منظور تعیین عوارض منجر به بستری ناشی از مصرف داروهای ضدسل ثبت شده طی سال‌های 90-1386 در مراکز بهداشتی شهری و روستایی شهرستان گرگان انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی – تحلیلی روی 1550 پرونده بیماران مبتلا به سل در گرگان انجام شد. اطلاعات دموگرافیک و بالینی در پرسشنامه‌ای ثبت شد. عوارض دارویی در سه دسته کبدی، پوستی و سایر عوارض تقسیم شدند. یافته‌ها : 44 بیمار مبتلا به سل (2.8%) دارای عوارض دارویی منجر به بستری بودند که 27 نفر (61.4%) از آن زن بودند. بین وقوع عوارض دارویی با سن و جنس ارتباط آماری معنی‌داری مشاهده نشد. 34 بیمار (77.3%) به سل ریوی و 10 بیمار (22.7%) به سل خارج ریوی مبتلا بودند. 17 نفر (38.6%) از مسلولین مبتلا به دیابت بودند. بین وقوع عارضه دارویی و بیماری زمینه‌ای ارتباط آماری معنی‌داری مشاهده نگردید. عارضه کبدی در 37 بیمار (84.1%)، عارضه پوستی در 5 بیمار (11.4%) و سایر عوارض در 2 بیمار (4.5%) منجر به بستری شده بود. نتیجه‌گیری : عارضه کبدی فراوان‌ترین علت بستری ناشی از مصرف داروهای ضدسل در شهرستان گرگان بود. Background and Objective: Anti tuberculosis drugs therapy is the most effective method for controling the tuberculosis (TB). Early detection and appropriate treatment can prevent the TB-drug resistance. This study was carried out to determine the complications leading to hospitalization due to consumption of anti-TB drugs in patients with tuberculosis. Methods: In this descriptive-analytic study, 1550 records of patients with TB in urban and rural health centers of Gorgan, north of Iran were assessed during 2007-12. Checklist consists of demographic and clinical data for each patient was recorded in a questionare. Results: 44 cases experienced the complications of anti-TB drugs. 27 (61.4%) of cases with complications were women. 77.3% and 22.7% of patients affected with pulmonary and extra pulmonary tuberculosis,respectively. 38.6% of patients were diabetic. The hepatic complication was seen in 37 cases (84.1%). Skin and other complications were seen in 5 and 2 cases, respectively. There was not any relationship between drug complications and other disases. Conclusion: Hepatic damage is the most common complication leading to hospitalization in tuberculosis patients using anti-TB drugs. سل , داروی ضدسل , کبد Tuberculosis, Anti-TB drug, Liver 116 120 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-801&slc_lang=fa&sid=1 Khodabakhshi B بهناز خدابخشی 5900319475328460045739 5900319475328460045739 No Associate Professor, Golestan Research Center of Gastroenterology and Hepatology-GRCGH, Department of Infectious Diseases, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran متخصص عفونی، دانشیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Abbasi A عبداله عباسی 5900319475328460045740 5900319475328460045740 No Associate Professor, Infectious Disease Research Center, Department of Infectious Diseases, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran متخصص عفونی، دانشیار، مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Hashemi Fard A آیدا هاشمی فرد 5900319475328460045741 5900319475328460045741 No Medical Student, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشجوی رشته پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Ghasemi Kebria F فاطمه قاسمی کبریا 5900319475328460045742 5900319475328460045742 No M.Sc in Microbiology, Golestan Research Center of Gastroenterology and Hepatology-GRCGH, Golestan University of Medical Sciences, Researcher, Young Researchers Club, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran کارشناس ارشد میکروب شناسی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Khosravian M مینا خسرویان mina.khosravian04@yahoo.com 5900319475328460045743 5900319475328460045743 Yes General Physician, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran پزشک عمومی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان