fa برآورد عادلانه بودن هزینه خدمات سلامتی در منطقه تحت پوشش پایگاه تحقیقات جمعیتی گرگان عمومى General تحقيقي Original Articles مقدمه و هدف: بخشی از درآمد خانوار در همه جوامع دنیا صرف هزینه های مرتبط با سلامت (خدمات بهداشت و درمانی) می گردد. مقدار این سهم و توزیع آن در جوامع (برابری آن) نشان دهنده تحمیل بار مالی سلامت به جوامع است. سازمان بهداشت جهانی یکی از متغیرهای اصلی در اندازه گیری کارآیی و عملکرد نظام های ارائه خدمات سلامتی در کشورهای دنیا را شاخص مشارکت عادلانه منابع مالی سلامت می داند. این مطالعه با هدف تعیین الگوی توزیع درآمد در خانوارهای شهری جامعه یاد شده، توزیع هزینه های سلامتی به تفکیک اقلام عمده هزینه و سنجش میزان عادلانه بودن این هزینه ها در دهک های مختلف درآمدی جامعه مذکور انجام گردید. مواد و روشها: این پژوهش به صورت مقطعی و از نوع توصیفی تحلیلی بر روی 1014 خانوار ساکن مناطق تحت پوشش پایگاه 4 و 8 شهری گرگان در قالب طرح ایجاد پایگاه تحقیقات جمعیتی و در دیماه سال 81 انجام گردید. وضعیت بیمه درمانی خانوار، درآمد ماهانه خانوار و هزینه های مختلف مرتبط با سلامت (ماهانه) مورد بررسی قرار گرفتند. داده ها از طریق مصاحبه با سرپرست خانوار گردآوری گردید. یافته ها: درصد پوشش حداقل یکی از انواع بیمه درمانی در بالاترین دهک درآمدی 67 درصد و در پایین ترین دهک 44.4 درصد به دست آمد که این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود (0.05>p). میانه و میانگین درآمد ماهانه کل خانوارهای مورد بررسی به ترتیب 1200000 ریال و (187300&plusmn;1699699) بود. میانه و میانگین هزینه های سلامت خانوارها به ترتیب 80000 ریال و (95124&plusmn;281530) بود. میانه و میانگین سهم هزینه های مستقیم از جیب به کل هزینه های مرتبط با سلامت به ترتیب 0.66 و (0.03&plusmn;0.57) به دست آمد. 13 درصد از کل درآمد خانوارهای مورد بررسی صرف پرداخت هزینه های مراقبت های سلامتی به صورت مستقیم از جیب گردیده که خانوارهای دهک بالای درآمدی (دهم) کمترین سهم از درآمد خود (7درصد) و خانوارهای دهک پایین درآمدی بیشترین سهم از درآمد خود (28 درصد) را بدین صورت پرداخت نموده اند که این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود (0.05>p). شاخص جینی توزیع سهم هزینه های سلامت از کل درآمد خانوار 0.22 و توزیع سهم هزینه های مستقیم پرداخت از جیب 0.18 بود. نتیجه گیری: خانوارهای کم درآمد حدود 40 درصد ناچیز خود را بابت مراقبت های سلامتی هزینه می کنند که در مقایسه با سهم 9 درصدی خانوارهای با مرفه ترین وضعیت (دهک بالا)، حدود 4.5 برابر بیشتر هزینه می نمایند. علی رغم پوشش فزاینده سازمان های بیمه گر و رشد بیمه های تکمیلی هنوز هم بیش از نصف هزینه های خدمات سلامتی در همه گروه های درآمدی به صورت مستقیم از جیب پرداخت می شود. با توجه به استاندارد سازمان بهداشت جهانی لزوم بازنگری در وضعیت بیمه های درمانی و نظام های پرداخت در کشور ضروری به نظر می رسد. Background & Objective: In all of world, a portion of household income expends on health care cost. Amount and distribution of the proportion indicate financial burden of health care in the societies. WHO believes that one of the main determinants in health system efficiency is fairness of financial contribution. This study aimed distribution pattern of urban households&rsquo; income, health expenditure by cost types and measuring of equality on health care costs in the Gorgan district. Materials & Methods: In order to establish the population laboratory, this cross-sectional study assessed 1014 household in the Gorgan health posts (No 4 and 8) on January 2003. health insurance status, monthly household income and monthly health care cost gathered through interviewing with the husbandmans. Results: Health insurance coverage was 67% in highest and 44% in lowest income deciles (P<0.05). Median and mean of assessed households&rsquo; income and household health care cost were 1200000 Rls, (1669669&plusmn;187300 Rls) and 80000 Rls, (281530&plusmn;95124 Rls) respectively. Mean of median of out of pocket proportion health care cost per households&rsquo; income was 0.57&plusmn;0.03 and 0.66 respectively. 13% of total income expended health care cost through out of pocket. This proportion in highest and lowest income decile was 7% and 28% (P<0.05). Gini coefficient of health care cost and out of pocket cost per total household income were 0.22 and 0.18 respectively. Conclusion: Low income households expended almost 40% of their income in order to purchasing of health care, in comparison to richest households, they spent 9% of total income. Instead of, additive development of health insurance systems and complementary insurance mechanisms, a half of health care cost in the population spend by out of pocket. According to WHO standards of health system performance, revising health insurance system and payment mechanisms are mandatory. نابرابری درآمد, هزینه های سلامت, بیمه درمانی, دهک درآمدی, گرگان Income inequality, Health care cost, Health insurance, Income deciles, Gorgan 53 59 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-183&slc_lang=fa&sid=1 SH.Semnani (M.D) شهریار سمنانی 5900319475328460048615 5900319475328460048615 Yes AA.Keshtkar (M.D) عباس‎علی کشتکار 5900319475328460048616 5900319475328460048616 No