fa اثر امواج الکترومغناطیسی بسیار ضعیف بر تکامل رویان موش تراتولوژی Teratology تجربی Experimental Study زمینه و هدف : افزایش استفاده از وسایل الکترونیکی تولید کننده امواج الکترومغناطیسی، سبب قرارگیری انسان در معرض این امواج شده است. این مطالعه به منظور تعیین اثر امواج الکترومغناطیسی بسیار ضعیف در دوران بارداری بر تکامل رویان موش انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه تجربی 80 سر موش ماده از نژاد NMRI 8-6 هفته‌ای پس از تحریک تخمدان‌ها برای افزایش فولیکول در کنار موش‌های نر قرار گرفتند. صبح روز بعد با دیدن پلاک واژینال به طور مساوی به دو گروه کنترل و تجربی تقسیم شدند. گروه تجربی در مقابل امواج الکترومغناطیسی با قدرت 1.2 میلی‌تسلا و فرکانس 50 هرتز قرار داده شدند. هر دو گروه موش‌ها در ساعات 24، 72، 81، 96، 110 و 120 حاملگی نخاعی شدند. سپس لوله‌های فالوپ و شاخ‌های رحم فلاشینگ گردید و رویان‌ها جمع‌آوری شدند. برای بررسی کیفیت رویان‌های در مرحله بلاستوسیست، به روش هوخست رنگ‌آمیزی شدند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-13.5 و آزمون‌های ANOVA و student&rsquo;s t-test تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها : علی‌رغم کاهش رویان‌های 2 سلولی ، 4-3 سلولی و 8-5 سلولی و بلاستوسیست در گروه تجربی، اختلاف آماری معنی‌داری بین گروه‌های کنترل و تجربی دیده نشد. اما در رویان‌های مرحله مورولا در مقایسه بین گروه کنترل و تجربی اختلاف آماری معنی‌داری وجود داشت (P<0.05). تعداد متوسط بلاستوسیست‌های فراگمانته شده در گروه تجربی در 120 ساعت اول حاملگی بیشتر از گروه کنترل بود (P<0.05). تعداد سلول‌های توده درونی و تروفواکتودرم در گروه تجربی نسبت به گروه کنترل کاهش آماری معنی‌داری یافت (P<0.05). نتیجه‌گیری : این مطالعه نشان داد که قرارگیری موش‌های باردار در مقابل امواج الکترومغناطیسی بسیار ضعیف سبب کاهش تعداد رویان‌ها در مرحله مورولا، کاهش تعداد سلول‌های توده درونی رویان و تروفواکتودرم می‌گردد. Background and Objective: Electromagnetic waved generated by electronic industries and the increasing use of electrical appliances have led to higher rise in chronic exposure to extremely-low-frequency electromagnetic field (ELF-EMF). This study was done to investigate the effects of low electromagnetic field on mice embryos development. Materials and Methods: In this experimental study, eighty female NMRI mice were super ovulated and coupled with male mated over the night. Next morning the female mice with a vaginal plug were identified as pregnant mice. Animals allocated into 2 groups control group was not exposed to EMF and animals in case group exposed to 50 Hz and amp 1.2 mT EMF the pregnant mice were scarified by cervical dislocation at 24, 72, 81, 96, 110 and 120 hours. Embryos were subsequently obtained from the mice by flashing the fallopian tubule and uterus horn. Data were analyzed using SPSS-13.5, ANOVA and student&rsquo;s t-tests. Results: The number of 2, 3-4 cells and 5-8 of embryo cells and blastocyst decreased in case group compared to controls, but these reduction were not significant. The number of morula in cases significantly reduced in comparison with control group (P<0.05). The average number of fragmented blastocyst in experimental groups siginficantly increased compared to control group (P<0.05). The number of inner cell mass and trophoectoderm in experimental group significantly reduced in comparison with controls (P<0.05). Conclusion: The exposure of extremely-low electromagnetic field in pregnancy reduces the number of morula, inner cell mass and trophoectoderm. امواج الکترومغناطیسی ضعیف , موش , بارداری , رویان Low electromagnetic field, Mice, Pregnancy, Embryo 33 39 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-601&slc_lang=fa&sid=1 Darabi MR محمدرضا دارابی 5900319475328460046453 5900319475328460046453 No Assistant Professor, Department of Anatomy, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran استادیار گروه علوم تشریحی ، دانشگاه علوم پزشکی اراک Bayat PD پروین دخت بیات bayatanat@yahoo.com.au 5900319475328460046454 5900319475328460046454 Yes Associate Professor, Department of Anatomy, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran دانشیار گروه علوم تشریحی ، دانشگاه علوم پزشکی اراک