fa آگاهی و عملکرد زنان نسبت به خوددرمانی با دارو براساس مدل اعتقاد بهداشتی نظام سلامت Health System تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : داروی بدون عارضه وجود ندارد و مصرف بی‌رویه و خودسرانه داروها به عوارض داروها می‌افزاید. این مطالعه به منظور تعیین آگاهی و عملکرد زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اصفهان نسبت به خوددرمانی با دارو براساس مدل اعتقاد بهداشتی انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی مقطعی روی 385 نفر از زنان مراجعه کننده به 14 مرکز بهداشتی درمانی شهر اصفهان در سال 1388 انجام گردید. ابزار گردآوری داده‌ها مشتمل بر چهار قسمت (آگاهی، عملکرد و اجزای مختلف مدل اعتقاد بهداشتی) بود. داده‌ها توسط آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها : میانگین نمره آگاهی زنان در زمینه خوددرمانی 13.80+-82.97، میانگین حساسیت درک شده 17.11+-72.48، شدت درک شده 14.73+-71.60، منافع درک شده 17.13+-68.29 و موانع درک شده 19.67+-61.64 تعیین شد. 86 درصد از زنان طی 6 ماه گذشته حداقل در مورد یک بیماری خوددرمانی کرده بودند که شامل سرماخوردگی 57.6 درصد (223 نفر)، سردرد 53.7 درصد (208 نفر) و کم‌خونی 13.2 درصد (51 نفر) بود. عمده‌ترین علل خوددرمانی نیز تجربه قبلی از بیماری و در دسترس بودن داروها بود. مهم‌ترین عامل پیشگیری کننده در زمینه خوددرمانی ترس از ابتلاء به عوارض ناشی از مصرف خودسرانه داروها بود. نتیجه‌گیری : این مطالعه نشان داد که می‌توان از میزان خوددرمانی با دارو از طریق افزایش آگاهی و آموزش اثرات جانبی داروها جلوگیری نمود. Background and Objective: The majority of medicines are associated with some form of side effects due to high prevalence of self- medication in Iran .There is not any drug without side effects the prevalence of self- medication in Iran's provinces is increasing. This study was done to determine the knowledge and practice among woman about self -medication based on health belief model. Materials and Methods: This cross- sectional study carried out on 385 women whom referred to health centers in Isfahan, Iran during 2008. Data were collected by a questionnaire including knowledge, practice and health belief model structures. Results: The mean score of knowledge was 82.97±13.80 and means score of perceived susceptibility 72.48±17.11, severity 71.60±14.73, benefits 68.29±17.13 and barriers 61.64±19.67. 86% of women have done self–medication at least in one disease in 6 months earlier Including: cold 225 (57.6%), headache 28 (53.7%) and anemia 51 (13.2%). The main reasons for self –medication were previous experience and medicine accessibility .The main reasons to avoid self –medication was the side effects of medicine. Conclusion: Self-medication can be prevented thought increasing knowledge and education about severity of drug side effects. خود درمانی , دارو , آگاهی , عملکرد , مدل اعتقاد بهداشتی Self - medication, Drug, Knowledge, Practice, Health Belief Model 76 83 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-548&slc_lang=fa&sid=1 Pirzadeh A (MSc) آسیه پیرزاده pirzadeh62@yahoo.com 5900319475328460046779 5900319475328460046779 Yes PhD Student in Health Education, Department of health education and promotion, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی دکتری آموزش بهداشت، گروه آموزش و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Sharifirad Gh (PhD) غلامرضا شریفی راد 5900319475328460046780 5900319475328460046780 No Professor, Department of of Health Education and Promotion, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran استاد گروه آموزش و ارتقاء سلامت ، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان