مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي گرگان

اثر محافظتی لووتیروکسین با مکانیسم کاهش استرس اکسیداتیو در مدل پیش شرطی سازی ایسکمیک در قلب موش صحرایی

آزادرضا منصوریان

زمینه و هدف : در پیش شرطی شدن ایسکمیک (ischemic preconditioning: IPC) قلب در دوره های کوتاه مدت دچار ایسکمی شده و لذا در صورت مواجهه با ایسکمی طولانی، قسمت اعظم ناحیه دچار ایسکمی از آسیب محافظت می گردد. این مطالعه به منظور تعیین اثر محافظتی لووتیروکسین با مکانیسم کاهش استرس اکسیداتیو در مدل پیش شرطی سازی ایسکمیک در قلب موش صحرایی انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه تجربی روی 30 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار در در سه گروه 10 تایی انجام شد. در گروه ایسکمی پرفیوژن مجدد (IR) ، قلب حیوان در دستگاه لانگندورف قرار گرفت. در گروه IPC قبل از ایسکمی ماژور در معرض 4 دوره ایسکمی 5 دقیقه ای همراه با پرفیوژن مجدد قرار گرفت. در گروه دریافت کننده داخل صفاقی لووتیروکسین با دوز 25 میکروگرم به ازای هر 100 گرم وزن حیوان، قلب در معرض ایسکمی پرفیوژن مجدد قرار گرفت. حجم ناحیه اینفارکت و میزان مالون دی آلدئید در بافت قلب سنجیده شد.

یافته ها : حجم ناحیه آسیب دیده گروه IR 26.55 میلی متر مکعب، گروه IPC 11.11 میلی متر مکعب و گروه دریافت کننده لووتیروکسین 12.56 میلی متر مکعب تعیین شد. تزریق لووتیروکسین همانند IPC حجم ناحیه آسیب دیده را به طور معنی داری نسبت به گروه IR پایین آورد (P<0.05). میزان مالون دی آلدئید در گروه IR 1328، در گروه IPC 777 و در گروه دریافت کننده لووتیروکسین 762 تعیین شد و در گروه های IPC و دریافت کننده لووتیروکسین نسبت به گروه IR کاهش نشان داد (P<0.05).

نتیجه گیری : تزریق لووتیروکسین با ایجاد پیش شرطی سازی ایسکمیک سبب کاهش اثر سوء ایسکمی پرفیوژن مجدد در قلب موش صحرایی می گردد.

اثر ویتامین E بر سطح سرمی هورمون‌های جنسی و تعداد فولیکول‌های تخمدان موش‌های صحرایی در معرض سدیم متابی‌سولفیت

سیدابراهیم حسینی

زمینه و هدف : از سدیم متابی سولفیت به عنوان عامل نگهدارنده در صنایع غذایی و دارویی استفاده می شود. این مطالعه به منظور تعیین اثر ویتامینE در بهبود عوارض ناشی از سدیم متابی سولفیت بر بافت تخمدان و هورمون های جنسی موش های صحرایی انجام شد.

روش بررسی : در این مطالعه تجربی 70 سر موش صحرایی ماده بالغ نژاد ویستار به طور تصادفی در 7 گروه کنترل، شم، تجربی اول (دریافت کننده سدیم متابی سولفیت mg/kg/bw 520)؛ تجربی دوم (دریافت کننده ویتامینE mg/kg/bw 200)؛ تجربی سوم و چهارم و پنجم (دریافت کننده سدیم متابی سولفیت mg/kg/bw 520 توام با ویتامینE به ترتیب با دوزهای mg/kg/bw 50 ، 100 و 200) تقسیم شدند. تجویزها به صورت گاواژ طی 30 روز انجام شد. پس از خونگیری از حیوانات برای اندازه گیری هورمون های LH ، FSH ، استروژن و پروژسترون، تخمدان های آنها خارج و پس از تهیه مقاطع بافتی فولیکول ها شمارش شدند.

یافته ها : غلظت هورمون های استروژن، پروژسترون و تعداد فولیکول های پره آنترال، آنترال، گراف و جسم زرد در گروه دریافت کننده سدیم متابی سولفیت و ویتامینE به تنهایی نسبت به گروه کنترل کاهش آماری معنی دار یافت (P<0.05)؛ اما در حیوانات تحت تیمار با سدیم متابی سولفیت و ویتامینE با دوزهای mg/kg/bw 100 و 200 نسبت به گروه کنترل اختلاف آماری معنی داری مشاهده نگردید.

نتیجه گیری : مصرف همزمان سدیم متابی سولفیت با دوزهای 50 ، 100 و 200 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن از ویتامینE می تواند اثرات سدیم متابی سولفیت بر فولیکول های تخمدانی و هورمون های جنسی را کاهش دهد.

تغییرات بافت و آنزیم‌های کبدی نوزادان موش صحرایی نر متولد شده از مادران تحت تیمار با هالوپریدول

مهرداد شریعتی

زمینه و هدف : کبد اندامی مهم با عملکرد ویژه در ارتباط با متابولیسم داروها است. هالوپریدول دارویی برای درمان اسکیزوفرنی، شیدایی در اختلالات دو قطبی و سرگیجه است. این مطالعه به منظور تعیین تغییرات بافت و آنزیم ها کبدی نوزادان موش صحرایی نر متولد شده از مادران تحت تیمار با هالوپریدول انجام شد.

روش بررسی : در این مطالعه تجربی 25 سر نوزاد موش صحرایی نر از نژاد ویستار به 5 گروه 5 تایی تقسیم شدند. گروه ها شامل کنترل، شم و سه گروه تجربی اول، دوم و سوم بود که مادران موش ها به ترتیب مقادیر

12.5, 25, 50 mg/kg داروی هالوپریدول را طی دوران بارداری به صورت گاواژ 21 روزه دریافت کردند. در پایان دوره بارداری و دوره 22روزه نوزادی تمام نوزادان وزن شدند. میزان آنزیم های آلانین آمینوترانسفراز (ALT)، آلکالین فسفاتاز (ALP) و آسپارتات ترانس آمیناز (AST)، آلبومین و پروتئین تام به وسیله اتوآنالیزور و بافت کبد نوزادان با رنگ آمیزی هماتوکسیلین- ائوزین ارزیابی شد.

یافته ها : میانگین غلظت آلبومین و پروتئین تام در گروه های تجربی دوم و سوم نسبت به گروه کنترل کاهش آماری معنی دار و میانگین غلظت AST در گروه های تجربی دوم و سوم در مقایسه با گروه کنترل افزایش آماری معنی داری نشان داد (P<0.05). میانگین غلظت ALT و ALP در تمام گروه های تجربی در مقایسه با گروه کنترل افزایش آماری معنی داری یافت (P<0.05). میانگین شاخص کبد در تمام گروه های تجربی در مقایسه با گروه کنترل تغییر آماری معنی داری نشان نداد. در نمونه های بافتی گروه های تجربی، نکروز بیشتر با افزایش دوز دارو مشاهده شد.

نتیجه گیری : داروی هالوپریدول باعث افزایش آنزیم های کبدی و نکروز کبدی می گردد و میزان نکروز بافت کبد متناسب با دوز دارو افزایش می یابد.

اثر کورکومین بر سطح آنزیم‌های کبدی موش‌های صحرایی تیمار شده با کلرید کادمیوم

وحید حمایت خواه جهرمی

زمینه و هدف : پیامد مصرف بی رویه کودهای فسفاته علاوه بر تجمع فسفر بیش از نیاز، باعث ایجاد رقابت با جذب عناصر ریز مغذی به ویژه روی و از همه مهم تر تجمع آلاینده هایی نظیر کادمیوم در محصولات کشاورزی می شود. این مطالعه به منظور تعیین اثر عصاره هیدروالکلی کورکومین بر سطح آنزیم های کبدی موش های صحرایی تیمار شده با کلرید کادمیوم انجام شد.

روش بررسی : در این مطالعه تجربی 56 سر موش صحرایی نر بالغ ویستار در 8 گروه 7 تایی تقسیم شدند. گروه کنترل فقط از آب و غذای معمولی استفاده نمود. به گروه شاهد یک، نرمال سالین و به گروه شاهد دو، روغن زیتون تزریق شد. به گروه کادمیوم 1.5 mg/kg/bw کلرید کادمیوم و به گروه کورکومین mg/ml 120 کورکومین تزریق شد. به گروه تجربی یک، دو و سه به ترتیب 30 ، 60 و 120 میلی گرم بر میلی لیتر کورکومین و 1.5 mg/kg/bw کلرید کادمیوم تزریق شد. تزریق ها به صورت داخل صفاقی انجام شد. پس از 21روز از قلب موش ها خونگیری به عمل آمد و میزان آنزیم های کبدی (آسپارتات آمینوترانسفراز، آلانین آمینوترانسفراز و آلکالین فسفاتاز) به روش اسپکتروفتومتر ارزیابی شد.

یافته ها : میانگین میزان آنزیم های آسپارتات آمینوترانسفراز، آلانین آمینوترانسفراز و آلکالین فسفاتاز در گروه کادمیوم افزایش آماری معنی دار و در گروه کورکومین نسبت به سایر گروه ها کاهش آماری معنی داری نشان داد (P<0.05). میانگین میزان آنزیم های آسپارتات آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز در گروه های تجربی اول، دوم و سوم نسبت به گروه کلرید کادمیوم کاهش آماری معنی داری نشان داد (P<0.05). میانگین میزان دو آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز در گروه تجربی سوم کاهش آماری معنی داری با گروه های تجربی اول و دوم نشان داد (P<0.05) میانگین میزان آلکالین فسفاتاز گروه تجربی اول، دوم و سوم نسبت به گروه های کنترل، شاهد یک، شاهد 2 و کورکومین افزایش آماری معنی داری نشان داد (P<0.05). همچنین این میزان در گروه های تجربی دوم و سوم کاهش آماری معنی داری در مقایسه با گروه تجربی اول نشان داد (P<0.05). میانگین میزان آلکالین فسفاتاز در گروه تجربی سوم کاهش آماری معنی داری نسبت به گروه تجربی دوم داشت (P<0.05)

نتیجه گیری : عصاره هیدروالکلی کورکومین می تواند افزایش آنزیم های کبدی ناشی از مصرف کادمیوم را در موش های صحرایی کاهش دهد.

مقایسه وضعیت کنترل گلیسمیک در قبل و بعد از مصرف شیرین کننده‌های مصنوعی با تغذیه متداول بیماران مبتلا به دیابت تیپ2

فرزاد نجفی پور

زمینه و هدف : شیرین کننده های بدون کالری یا مصنوعی، مواد شیمیایی و یا طبیعی هستند که در غذاها و انواع نوشیدنی ها مورد استفاده قرار می گیرند. این مطالعه به منظور مقایسه وضعیت کنترل گلیسمیک در قبل و بعد از مصرف شیرین کننده های مصنوعی با تغذیه متداول بیماران مبتلا به دیابت تیپ2 انجام شد.

روش بررسی : در این مطالعه شبه تجربی 30 بیمار مبتلا به دیابت تیپ2 (10 مرد و 20 زن) از مراجعین سرپایی درمانگاه غدد بیمارستان امام رضا (ع) تبریز وارد مطالعه شدند. در ابتدای مطالعه از بیماران خواسته شد تا به مدت سه ماه از مصرف رژیم غذایی حاوی شیرین کننده های مصنوعی خودداری نمایند و رژیم متداول دیابتی را ادامه دهند. سپس به هر بیمار از تغذیه مخصوص بیماران دیابتی حاوی شیرین کننده های مصنوعی شامل قند، بیسکوئیت اختصاصی و آبنبات تحت نظر متخصص تغذیه به مدت سه ماده تجویز گردید.

یافته ها : میانگین گلوکز سرم ناشتا و گلوکز سرم 2ساعت بعداز غذا در بیماران طی سه ماهه دوم به دنبال مصرف محصولات حاوی شیرین کننده های مصنوعی در مقایسه با 3 ماهه اول به طور معنی داری افزایش نشان داد (P<0.05). میانگین گلوکز سرم ناشتای بیماران دیابتی از 25.3±121.03 میلی گرم در دسی لیتر در انتهای سه ماهه اول به 42±152 میلی گرم در دسی لیتر در انتهای سه ماهه دوم رسید. میانگین گلوکز سرم 2ساعت بعد از غذا از میزان 44.4±164.4 میلی گرم در دسی لیتر به 7.2±222 میلی گرم در دسی لیتر افزایش یافت. میانگین HbA1C در سه ماهه اول 0.9±6.89 درصد و در سه ماهه دوم 1±7.4 درصد تعیین شد.

نتیجه گیری : مصرف مواد غذایی حاوی شیرین کننده های مصنوعی در افراد دیابتی احتمالاً منجر به افزایش گلوکز سرم می شود.

اثر معنویت‌درمانی بر تاب‌آوری زنان مبتلا به سرطان پستان در شهر تهران

کاظم شریعت نیا

زمینه و هدف : معنویت درمانی به معنای در نظر گرفتن باورهای فرهنگی - مذهبی مردم در فرآیند درمانگری و در نظر گرفتن بعد متعالی مراجعان است که آنها را به سوی منبع متعالی رهبری می کند. این مطالعه به منظور تعیین اثر معنویت درمانی بر تاب آوری زنان مبتلا به سرطان پستان در شهر تهران انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه شبه تجربی روی 30 زن مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به کلینیک فوق تخصصی انکولوژی و شیمی درمانی دکتر سهراب سلیمان زاده در شهر تهران طی سال 1395 انجام شد. آزمودنی ها به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و سپس به صورت غیرتصادفی در دو گروه 15 نفری مداخله و کنترل تقسیم شدند. گروه مداخله طی 11 جلسه 60 دقیقه ای تحت مداخله معنوی قرار گرفتند و گروه کنترل این مداخله را دریافت ننمودند. بیماران قبل و بعد از اتمام دوره درمان پرسشنامه آزمون تاب آوری کانر و دیویدسون (سال 2003) را تکمیل نمودند.

یافته ها : در ابتدای مطالعه، مقایسه میانگین و انحراف معیار نمره تاب آوری بیماران گروه های مداخله (3.64+-0.22) و کنترل (3.77+-0.13) از نظر آماری معنی دار نبود. میانگین و انحراف معیار نمره تاب آوری بیماران گروه مداخله (4.30+-0.14) در انتهای مطالعه در مقایسه با بیماران گروه کنترل (3.68+-0.1) از نظر آماری معنی دار بود (P<0.05).

نتیجه گیری : مداخله معنویت درمانی سبب افزایش تاب آوری بیماران زن مبتلا به سرطان پستان گردید.

کارایی درمان تلفیقی مبتنی بر پذیرش و تعهد با مواجهه در درمان زنان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر

فائزه سهرابی

زمینه و هدف : اختلال اضطراب فراگیر به عنوان یکی از اختلالات اضطرابی مزمن شیوع بالایی در جمعیت عمومی و بالینی دارد. این مطالعه به منظور ارزیابی کارایی درمان تلفیقی مبتنی بر پذیرش و تعهد در درمان زنان مبتلا به اضطراب فراگیر انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه از نوع مداخله ای با خط پایه چندگانه همزمان و به شیوه تک آزمودنی بود. چهار زن مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر با روش نمونه گیری هدفمند از طریق مصاحبه تشخیصی و بالینی ساختاریافته براساس معیارهای راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی DSM-V از میان مراجعین به مرکز مشاوره دانشگاه تبریز و مرکز خدمات روانپزشکی شهر مهاباد انتخاب شدند. بیماران پس از احراز شرایط درمان وارد فرایند درمان شدند. کارایی پروتکل درمانی طی 3 مرحله (خط پایه، درمان 12 جلسه ای و پیگیری 6 هفته ای) با استفاده از پرسشنامه اختلال اضطراب فراگیر (GAD-7)، پرسشنامه نگرانی ایالت پن (PSWQ) و مقیاس کلی شدت و آسیب اضطراب (OASIS) مورد بررسی قرار گرفت. داده ها به روش ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا (RCI) و فرمول درصد بهبودی تحلیل شدند.

یافته ها : اثر درمان تلفیقی مبتنی بر پذیرش و تعهد همراه با فنون رویارویی بر کاهش علایم اختلال اضطراب فراگیر، نگرانی، شدت اضطراب و آسیب عملکرد در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر از نظر آماری و بالینی معنی دار بود (P<0.05).

نتیجه گیری : درمان تلفیقی مبتنی بر پذیرش و تعهد و فنون رویارویی برای درمان اختلال اضطراب فراگیر زنان مناسب است.

ارزیابی دقت و صحت تشخیص شاخص‌های محصول تجمع لیپید، مقاومت به انسولین، دورکمر و نسبت دورکمر به دور باسن در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک

آزادرضا منصوریان

زمینه و هدف : سندرم تخمدان پلی کیستیک (Polycystic Ovarian Syndrome: PCOS) یکی از شایع ترین اختلالات اندوکرین و هتروژن با پاتوژنز پیچیده میان زنان در سنین باروری است. PCOS به عنوان یک اختلال متابولیکی مانند مقاومت به انسولین در نظر گرفته می شود. این مطالعه به منظور ارزیابی دقت و صحت تشخیص شاخص های محصول تجمع لیپید (LAP)، مقاومت به انسولین (HOMA-IR)، دورکمر (WC) و نسبت دورکمر به دور باسن (WHR) در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک انجام شد.

روش بررسی : در این مطالعه مورد - شاهدی اندازه گیری های آنتروپومتریک، پارامترهای بیوشیمیایی، شاخص LAP و مقاومت به انسولین در 43 زن مبتلا به PCOS و 40 زن غیر مبتلا به PCOS انجام شد. LAP به صورت TG (mmol/l) ´ ]دورکمر (cm) منهای عدد 58[ تعریف شد. PCOS بر اساس معیار روتردام تشخیص داده شد و مقاومت به انسولین براساس HOMA-IR تعریف شد. مقادیر شاخص توده بدن، LAP، WC و WHR با یکدیگر مقایسه شدند.

یافته ها : در گروه مورد میانگین سن، شاخص توده بدن، WHR و شاخص LAP به ترتیب 5.86±24.06، 4.34±26.61، 0.061±0.81 و 4.13±47.13 تعیین شد. همبستگی مستقیم و معنی داری میان شاخص HOMA-IR با شاخص توده بدن، WC و LAP در گروه مورد وجود داشت. همچنین تجزیه و تحلیل منحنی ROC نشان داد مقدار cut-off بهینه LAP ، شاخص توده بدن، WC و WHR برای تعریف حضور مقاومت به انسولین به ترتیب 46.93 (حساسیت 68.4%، ویژگی 75%)، 27.91 (حساسیت 68.4%، ویژگی 75%)، 93 (حساسیت 47.4% ، ویژگی 91.7%) و 0.81 (حساسیت 68.4% ، ویژگی 58.3%) تعیین شد. شاخص توده بدن، WC و LAP بیشترین منطقه سطح زیر نمودار را نشان داد.

نتیجه گیری : شاخص WC ، شاخص توده بدن و LAP شاخص های قابل تهیه آسان و با دقت بالا هستند که ممکن است برای غربالگری مقاومت به انسولین در جامعه بیماران مبتلا به PCOS مفید باشند.

اثر کوتاهی عضله ایلیوپسواس با دامنه حرکتی فعال، قدرت عضلات فلکسوری- اکستانسوری ران و قوس‌های سینه‌ای - کمری در نوجوانان فوتبالیست

امیر لطافت کار

زمینه و هدف : سفتی عضلانی و محدودیت دامنه حرکتی، راستای بدن و تعادل عضلانی را تحت تأثیر قرار می دهد. این مطالعه به منظور تعیین اثر کوتاهی عضله ایلیوپسواس با دامنه حرکتی فعال، قدرت عضلات فلکسوری- اکستانسوری ران و قوس های سینه ای – کمری در نوجوانان فوتبالیست انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه مورد- شاهدی روی 15 نوجوان فوتبالیست 11-14 ساله دارای کوتاهی عضله ایلیوپسواس (گروه مورد) و 15 نوجوان فوتبالیست سالم (گروه شاهد) همگن از لحاظ سن، قد، وزن و شاخص توده بدنی، پای برتر و سابقه فعالیت ورزشی (3 سال) انجام شد. دامنه حرکتی با گونیامتر یونیورسال، کایفوز و لوردوز با خط کش منعطف و قدرت عضلانی با دینامومتر دستی اندازه گیری شد.

یافته ها : دامنه حرکتی اکستنشن هیپ و قدرت عضله ایلیوپسواس گروه مورد در مقایسه با گروه شاهد کاهش آماری معنی داری نشان داد (P<0.05). میزان لوردوز کمری و نسبت قدرت گلوتئوس ماکزیموس به قدرت ایلیوپسواس گروه مورد در مقایسه با گروه شاهد افزایش آماری معنی داری نشان داد (P<0.05). بین دامنه حرکتی فلکشن هیپ، کایفوز پشتی، قدرت عضله گلوتئوس ماکزیموس در گروه های مورد مطالعه تفاوت آماری معنی داری مشاهده نگردید.

نتیجه گیری : افراد با کوتاهی ایلیوپسواس، دامنه حرکتی اکستنشن محدودتر، لوردوز کمری بیشتر و قدرت عضله ایلیوپسواس کمتری نسبت به همتایان سالم دارند.

مقایسه اختلالات اسکلتی - عضلانی در ووشوکاران و کشتی‌گیران حرفه‌ای با افراد غیرورزشکار

علی اصغر نورسته

زمینه و هدف : ورزشکاران در برخی از رشته های ورزشی به منظور اجرای بهتر، وضعیت بدنی نامناسب به خود می گیرند که سبب بروز دردهای وضعیتی در طولانی مدت می شود. این مطالعه به منظور مقایسه اختلالات اسکلتی - عضلانی در ووشوکاران و کشتی گیران حرفه ای با افراد غیرورزشکار انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه توصیفی - تحلیلی روی 30 کشتی گیر، 30 ووشوکار و 30 فرد غیرورزشکار در استان مازندران انجام شد. ارزیابی زاویه کایفوز و لوردوز با خط کش منعطف انجام شد. زوایای سر به جلو و شانه به جلو از نمای جانبی در ابتدا با دوربین دیجیتال و سپس با نرم افزار اتوکد 2010 تعیین گردید.

یافته ها : زوایای سربه جلو، شانه به جلو، کایفوز و لوردوز در ووشوکاران و کشتی گیران بیشتر از افراد غیرورزشکار بود (P<0.05). شانه نابرابر در ووشوکاران بیشتر از افراد غیرورزشکار تعیین شد (P<0.05).

نتیجه گیری : این مطالعه نشان داد که وضعیت های سر، شانه و ستون فقرات می تواند تحت تاثیر نوع رشته ورزشی قرار گیرد.

اثر مراجعه بیماران مبتلا به سرطان به مراکز پزشکی خارج از استان گلستان بر میزان پوشش و کیفیت داده‌های برنامه ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت

غلامرضا روشندل

زمینه و هدف : با توجه به اهمیت میزان پوشش و کیفیت داده ها در ثبت سرطان گلستان، این مطالعه به منظور تعیین اثر مراجعه بیماران مبتلا به سرطان به مراکز پزشکی خارج از استان گلستان بر میزان پوشش برنامه ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه مقطعی توصیفی – تحلیلی روی همه بیماران مبتلا به سرطان ثبت شده در مراکز تشخیصی درمانی داخل استان یا خارج از استان گلستان طی سال های 1387 لغایت 1389 انجام شد. اطلاعات مربوط به بیماران مراجعه کننده به مراکز داخل استان از بانک برنامه ثبت سرطان استان گلستان و اطلاعات بیماران مراجعه کننده به مراکز خارج استان از بانک داده اداره سرطان وزارت بهداشت دریافت گردید. داده ها با استفاده از روش record linkage موارد مشترک تعیین و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

یافته ها : 6083 مورد ابتلا به سرطان در استان گلستان ثبت شده بود که براساس داده های اداره سرطان 678 نفر (11%) از آنها به مراکز خارج از استان مراجعه کرده بودند. از کل موارد مراجعه کننده به مراکز خارج از استان، اطلاعات مربوط به 343 نفر (50.6%) به عنوان موارد مشترک ثبت شده بود که در مراکز داخل استان نیز شناسایی شده بودند. بیشترین فراوانی موارد مشترک، مربوط به سرطان های معده (70.4%)، پستان (63.5%) و مری (62.5%) بود.

نتیجه گیری : در صورت عدم دسترسی به داد ه های بیماران مبتلا به سرطان مراجعه کننده به مراکز خارج استان، میزان کم شماری برنامه ثبت سرطان گلستان در حدود 5 درصد خواهد بود که این میزان اثر منفی قابل توجهی بر میزان پوشش و کیفیت داده های ثبت سرطان گلستان نخواهد داشت.

ارزش نسبت نوتروفیل به لنفوسیت در پیش‌آگهی فوت بیماران دارای ترومبوآمبولی وریدی

حمیدرضا جوشقانی

زمینه و هدف : ترومبوآمبولی وریدی (Venous thromboembolism: VTE) یک وضعیت بالینی معمول با نرخ مرگ و میر 15-20% است. نسبت نوتروفیل به لنفوسیت (Neutrophil to lymphocyte ratio: NLR) به عنوان یک شاخص در پیش بینی نتایج بالینی در بیماران با بیماری ها و بدخیمی های مختلف شناخته شده است. این مطالعه به منظور تعیین ارزش نسبت نوتروفیل به لنفوسیت در پیش آگهی فوت بیماران دارای ترومبوآمبولی وریدی خود به خودی طی دوره زمانی کوتاه مدت انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه همگروهی گذشته نگر روی 93 بیمار با ترومبوآمبولی وریدی خودبه خودی پذیرش شده در مراکز آموزشی درمانی شهیدصیاد شیرازی و پنجم آذر گرگان طی سال های 1391-94 انجام شد. پارامترهای دموگرافیک، خونی و بیوشیمیایی بیماران در پیش بینی رخداد فوت در پیگیری 30 روزه پس از مراجعه به بیمارستان ارزیابی شد.

یافته ها : 16 بیمار (17.2%) طی 30روز فوت نمودند. در متغیرهای سن، گلبول های سفید خون، نوتروفیل، NLR، کراتین کیناز نوع MB و لاکتات دهیدروژناز افزایش آماری معنی دار (P<0.05) و در متغیرهای لنفوسیت و پلاکت کاهش آماری معنی دار با وقوع مرگ طی دوره کوتاه 30 روزه مشاهده شد (P<0.05). نقطه برش NLR بیشتر یا مساوی 7.21 دارای حساسیت 56.3%، ویژگی 87%، ارزش پیش بینی مثبت 47.3% و ارزش پیش بینی منفی 90.5% تعیین گردید.

نتیجه گیری : نسبت نوتروفیل به لنفوسیت می تواند به عنوان یک متغیر سودمند در پیش بینی رخداد فوت طی دوره کوتاه پیگیری در بیماران VTE مورد استفاده قرار گیرد.

خطاهای رایج در اتصال و استقرار اشتقاق‌های استاندارد نوار قلب

سیدمهران حسینی

زمینه و هدف : خطا در اتصال صحیح اشتقاق ها یا استقرار دقیق آنها در محل آناتومیک خود هنگام اخذ نوار قلب موجب بروز تغییراتی در امواج نوار قلب شده و در پاره ای از موارد تشخیص موارد خطا به سادگی مقدور نیست که می تواند منجر به اقدامات درمانی و تشخیصی غیرضروری شود. این مطالعه به منظور تعیین خطاهای رایج در اتصال و یا استقرار اشتقاق های استاندارد نوار قلب انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه توصیفی تحلیلی مقطعی روی نوار قلب 315 بیمار بستری انجام شد. متغیرهای ثبت شده شامل فاصله استقرار اشتقاق های جلوسینه ای V1 ، V2 ، V5 و V6 از محل استاندارد، جابجایی اتصال دست راست و چپ اشتقاق دوقطبی یک اندام و اتصال راست و چپ اشتقاق جلو سینه ای V1 و V2 ، بخش بستری، فوریت گرفتن نوار، جنسیت بیمار، جنسیت گیرنده نوار، رعایت استاندارد ولتاژ نوار، شیفت کاری پرسنل، تعداد متوسط نوار گرفته شده توسط پرسنل و رعایت اتصال دقیق سیم ها بود. در اشتقاق های سینه ای فاصله بیش از 2سانتی متر از محل استاندارد آستانه خطای استقرار تعیین گردید.

یافته ها : خطای استقرار اشتقاق ها در 149 مورد (47.3%) مشاهده شد. در 20 مورد (13.42%) از کل نوارهای قلب گرفته شده، استاندارد ولتاژ رعایت نشده بود. بیشترین تعداد خطای استقرار در اشتقاق V5 (30.2%) مشاهده شد. خطای استقرار با جنسیت بیمار (زنان 61.07%)، نوع بخش (بخش اورژانس 61.74%)، با فوریت درخواست موارد غیراورژانسی (68.12%) و با تعداد متوسط نوارهای قلب گرفته شده پرسنل به تعداد 5 عدد و کمتر در هر شیفت (67.11%) اختلاف آماری معنی دار نشان داد (P<0.05).

نتیجه گیری : خطای استقرار در اشتقاق های سینه ای نوار قلب در زنان و بخش اورژانس از فراوانی بیشتری برخوردار بود.

شاخص پوسیدگی دندان مولر اول دائمی و برخی از عوامل مرتبط با آن در دانش آموزان 12 ساله شهرستان گرگان (95-1394)

سیده مریم طیاری

زمینه و هدف : مولرهای اول دائمی به دلیل شکل آناتومیک خاص، رویش زود هنگام و عدم اطلاع والدین از دائمی بودن آنها مستعد پوسیدگی هستند. این مطالعه به منظور تعیین شاخص پوسیدگی دندان مولر اول دائمی (DMF6) و برخی از عوامل مرتبط با آن در دانش آموزان انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه توصیفی تحلیلی روی 400 دانش آموز 12 ساله (200 دختر و 200 پسر) به روش نمونه گیری ترکیبی (طبقه ای و خوشه ای) از مدارس دولتی و غیردولتی در شهرستان گرگان طی سال های 95-1394 انجام شد. معاینه دندان مولر اول دائمی انجام گردید. سطح تحصیلات والدین، تعداد دفعات مسواک زدن و مصرف روزانه میان وعده های غذایی حاوی مواد قندی در پرسشنامه ای ثبت شد. به هر دندان مولر اول دائمی پوسیده، کشیده و پرشده عدد یک داده شد. این اعداد برای محاسبه شاخص DMF6 در هر فرد با هم جمع شدند.

یافته ها : شاخص DMF6 مساوی صفر در 19.5% و شاخص DMF6 با مقادیر یک الی چهار در 80.5% از کودکان تعیین شد. میانگین شاخص DMF6 2.23+-0.07 و به طور معنی داری در دخترها 2.39+-0.10 بیش از پسرها 2.07+-0.11 بود (P<0.05). با افزایش سطح تحصیلات پدر و مادر و تعداد دفعات مسواک زدن و کاهش مصرف میان وعده های قندی، شاخص DMF6 کاهش یافت.

نتیجه گیری : وضعیت پوسیدگی در دانش آموزان 12 ساله گرگان بیشتر از حد استاندارهای جهانی تا سال 2020 بود. جنس کودک، میزان تحصیلات والدین، تعداد دفعات مسواک زدن و مصرف میان وعده های قندی نقش مهمی در میزان پوسیدگی دندان دارند.

بیان ژن leoA هلیکوباکترپیلوری در سلول‌های تخمدان همستر چینی به روش RT-PCR

عباس دوستی

زمینه و هدف : عفونت هلیکوباکترپیلوری یکی از شایع ترین عفونت های مزمن باکتریایی در جهان به ویژه در کشورهای در حال توسعه است. ژن leoA نقش مهمی در بیماری زایی ایفا می کند و نقش اصلی این ژن افزایش ترشح سم توسط باکتری است. این مطالعه به منظور جداسازی و کلون سازی ژن leoA در وکتور بیانی pEGFP-C2 و بررسی بیان آن به روش RT-PCR در سیستم یوکاریوتی انجام شد.

روش بررسی : در این مطالعه توصیفی آزمایشگاهی ژن leoA از ژنوم هلیکوباکترپیلوری سویه استاندارد (ATCC 43504) به روش PCR تکثیر و جداسازی شد. سپس با روش کلون سازی T/A در ناقل pTZ درج گردید. ساب کلونینگ این ژن در وکتور بیانی pEGFP-C2 با آنزیم لیگاز انجام شد. سپس سازواره نهایی pEGFP-C2-leoA به روش الکتروپوریشن در سلول های تخمدان همستر چینی
(Chinese hamster ovary: CHO) ترانسفرم گردید و بیان ژن leoA با روش SDS-PAGE و RT-PCR ارزیابی شد.

یافته ها : نتایج PCR نشان دهنده تکثیر قطعه 1758 جفت بازی مربوط به ژن leoA بود. کلون سازی این ژن به ترتیب در وکتورهای pTZ و pEGFP-C2 با موفقیت انجام شد. هضم آنزیمی با دو آنزیم KpnI وSacII و همچنین تعیین توالی، صحت کلون سازی ژن را تایید کرد. مشاهده محصول پروتئینی ژن leoA در سلول های CHO نشان دهنده بیان موفقیت آمیز ژن leoA هلیکوباکترپیلوری در سیستم یوکاریوتی بود.

نتیجه گیری : سازواره نهایی pEGFP-C2-leoA ، قدرت بیان موفق ژن leoA در سلول های جانوری را داشت.

ارزیابی مقاومت پلاسمیدی به موپیروسین در سویه‌های استافیلوکوکوس اورئوس جداسازی شده از نمونه‌های بالینی پوست کارکنان و بیماران بستری در بیمارستان

رضا یاری

زمینه و هدف : موپیروسین آنتی بیوتیک ترشحی مهار کننده آنزیم ایزولوسین- tRNA سنتتاز باکتریایی است که علیه زرد زخم حاصل از استرپتوکوکوس پیوژن و استافیلوکوکوس اورئوس به کار می رود. این مطالعه به منظور تعیین مقاومت پلاسمیدی به موپیروسین در سویه های استافیلوکوکوس اورئوس جداسازی شده از نمونه های بالینی پوست کارکنان و بیماران بستری در بیمارستان انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه توصیفی آزمایشگاهی روی 150 سویه استافیلوکوکوس اورئوس جداسازی شده از نمونه های بالینی پوست بیماران و کارکنان سه بیمارستان در شهرستان قم انجام شد. برای تایید هویت ایزوله های استافیلوکوکوس اورئوس از روش های بیوشیمیایی متداول استفاده شد. همچنین از PCR ناحیه srRNA16 برای تایید ملکولی ایزوله ها استفاده شد. حضور ژن های mupA (iles-2) و mupB پلاسمیدی با استفاده از روش PCR بررسی شده و نقشه برش آنزیمی AluI برای آنها انجام پذیرفت. از روش دیسک دیفیوژن برای نشان دادن مقاومت به موپیروسین استفاده شد.

یافته ها : 7 ایزوله (4.66%) مقاوم به موپیروسین شناخته شدند. همگی ایزوله های مقاوم به موپیروسین دارای PCR مثبت ژن های مقاومت به موپیروسین پلاسمیدی mupA (iles-2) و mupB بودند و در تمام نمونه های مقاوم هر دو ژن پلاسمیدی مورد بررسی، مشاهده گردید. گروه بندی نمونه های باکتریایی براساس الگوی برش ژن پلاسمیدی mup B با آنزیم Alu I و روش UPGMA توانست ایزوله های بالینی به دست آمده از افراد مذکر و مونث را در خوشه های (Clusters) مجزا قرار دهد.

نتیجه گیری : شیوع استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به موپیروسین پایین ارزیابی شد.