مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي گرگان

اثر گل مغربی، ویتاگنوس و ویتامین E بر سندرم پیش از قاعدگی

حمید مؤمنی

زمینه و هدف : امروزه استفاده از فرآورده های گیاهی در جهان برای درمان بیماری ها رو به افزایش است. این مطالعه به منظور مقایسه اثر گل مغربی، ویتاگنوس و ویتامین E بر سندرم پیش از قاعدگی انجام گردید. روش بررسی : در این کارآزمایی بالینی 210 زن به صورت تصادفی در سه گروه 70 نفری دریافت کننده قرص گیاهی ویتاگنوس به میزان 40 میلی گرم روزانه یک قرص بعد از غذا (گروه اول)، کپسول روغن گل مغربی به میزان 500 میلی گرم روزانه سه عدد (گروه دوم) و کپسول ویتامین E به میزان 400IU روزانه یک عدد (گروه سوم) قرار گرفتند. داروها به مدت دو ماه مصرف گردید. شدت علایم سندرم پیش از قاعدگی به وسیله فرم ثبت وضعیت روزانه آینده نگر Dickerson قبل و بعد از مداخله، تکمیل گردید. یافته ها : میانگین شدت کلی علایم بعد از مداخله به طور معنی داری در گروه گل مغربی در مقایسه با ویتامین E، گروه ویتاگنوس در مقایسه با ویتامین E و نیز گروه گل مغربی در مقایسه با ویتاگنوس کاهش نشان داد (P<0.05). این کاهش در گروه ویتاگنوس نسبت به گروه گل مغربی در مقایسه با ویتامین E بارزتر بود. نتیجه گیری : هر سه داروی ویتاگنوس، گل مغربی و ویتامین E علایم سندرم پیش از قاعدگی را کاهش دادند؛ اما ویتاگنوس نسبت به دو داروی دیگر مؤثرتر بود.

اثر آموزش تکنیک‌های روان‌درمانی بدنی بر سطح کورتیزول بزاقی و میزان استرس دختران دبیرستانی

فاطمه نقی نسب اردهائی

زمینه و هدف : تکنیک های روان درمانی بدنی، به افراد نحوه موثر کنار آمدن با عوامل تنش زا را می آموزد. این مطالعه به منظور تعیین اثر آموزش تکنیک های روان درمانی بدنی بر سطح کورتیزول بزاقی و میزان استرس دختران دبیرستانی انجام شد. روش بررسی : در این کارآزمایی بالینی 30 دختر دبیرستانی 18-15 ساله شهر گرگان به طور تصادفی در دو گروه 15 نفری کنترل و مداخله قرار گرفتند. آموزش روان درمانی بدنی به صورت گروهی در 9 جلسه طی دو ماه برای گروه مداخله انجام گردید. میزان استرس با مقیاس سنجش استرس کوهن ابتدا و انتهای مطالعه مورد سنجش قرار گرفت. همچنین در ابتدا و انتهای مطالعه نمونه های بزاقی آزمودنی ها صبح پس از بیدار شدن از خواب (دقیقه صفر) و دقایق 15، 30 و 45 جمع آوری شد. میزان کورتیزول با روش ELISA سنجیده شد. یافته ها : میانگین میزان استرس گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل کاهش یافت (P<0.05). همچنین میانگین غلظت کورتیزول بزاقی گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل به طور معنی داری کاهش یافت (P<0.05). نتیجه گیری : روان درمانی بدنی باعث کاهش استرس و میزان کورتیزول بزاقی دانش آموزان دختر شد.

اثر عصاره هیدروالکلی گل گیاه بابونه بر تکثیر و مهار آپوپتوز سلول‌های بنیادی عصبی در شرایط آسیب اکسیداتیو

علیرضا عبدانی پور

زمینه و هدف : سلول های بنیادی عصبی توانایی تمایز به اکثر سلول های تخصص یافته مغزی را دارا بوده و در بیماری های سیستم عصبی این سلول ها قادرند به نقاط آسیب دیده مهاجرت کرده و در ترمیم شرکت کنند. این مطالعه به منظور تعیین اثر عصاره هیدروالکلی گل گیاه بابونه بر تکثیر و مهار آپوپتوز سلول های بنیادی عصبی در شرایط آسیب اکسیداتیو انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه تجربی سلول های بنیادی عصبی از ناحیه هیپوکمپ مغز 5 سر نوزاد موش صحرایی استخراج شد. به منظور تعیین بهترین غلظت، سلول ها به مدت 48 ساعت با غلظت های 200، 400، 600، 800 و 1000 میکروگرم به ازای هر میلی لیتر محیط کشت تیمار شدند و میزان تکثیر سلولی با روش MTT بررسی گردید. همچنین اثر آنتی آپوپتوتیک این گیاه با القاء آپوپتوز توسط H2O2 و استفاده از کیت تانل بررسی گردید. یافته ها : تکثیر سلول های بنیادی عصبی در حضور عصاره هیدروالکلی گل گیاه بابونه به طور معنی داری نسبت به گروه کنترل افزایش و درصد سلول های آپپوپتوتیک کاهش یافت (P<0.05). نتیجه گیری : عصاره هیدروالکلی گل گیاه بابونه سبب افزایش تکثیر و کاهش میزان آپوپتوز سلول های بنیادی عصبی گردید.

اثر داروی ترکیبی متادون و والپروات بر اضطراب و افسردگی ناشی از ترک مرفین در موش‌های سوری نر

سمیرا وحیدی

زمینه و هدف : بیماران وابسته به اپیوئیدها پس از قطع، حالات ناخوشایندی نظیر اضطراب و افسردگی را تجربه می کنند. این مطالعه به منظور تعیین اثر تجویز داروی ترکیبی متادون و والپروات بر اضطراب و افسردگی ناشی از ترک مرفین در موش های سوری نر انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه تجربی 98 سر موش سوری نر انتخاب و در دو دسته تجویز حاد و مزمن قرار گرفتند. هر دسته به 7 گروه 7تایی شامل نرمال سالین (شم)، مرفین سولفات (کنترل)، متادون (10mg/kg/bw)، والپروات (150mg/kg/bw)، والپروات+متادون به ترتیب با نسبت های 1به1، 2به1 و 1به2 تقسیم شدند. به جز موش های گروه سالین بقیه گروه ها دوزهای افزایشی مرفین را به مدت 8روز پیاپی دریافت کردند. در مرحله تجویز مزمن، گروه های درمانی 30 دقیقه قبل از تزریق مرفین، طی 8 روز تیمار شدند و در مرحله تجویز حاد، تیمار گروه ها فقط در روز آزمایش (روز 8) انجام شد. به منظور بررسی اضطراب و افسردگی 2 ساعت بعد از تزریق نالوکسان، مشاهده رفتاری در تست های مازبه علاوه ای مرتفع، معلق ماندن و جعبه باز انجام گردید. یافته ها : در مرحله تجویز مزمن داروها، در تست مازبه علاوه ای مرتفع گروه درمانی ترکیبی والپروات2+متادون1 منجر به افزایش معنی داری در درصد ورود به بازوی باز (1.9±53.86) و درصد زمان حضور در بازوی باز (4.15±58.58) نسبت به گروه مرفین با میانگین درصد ورود (2.03±28.12) و درصد زمان حضور (1.77±17.88) شد. در تست جعبه باز نیز در گروه های درمانی ترکیبی متادون+والپروات (2±27)، والپروات1+متادون2 (2±26) و والپروات2+متادون1 (3±23) نسبت به گروه مرفین (3±7) افزایش آماری معنی داری در نسبت تعداد ورود به مرکز به مدت زمان حضور در مربع مرکزی مشاهده شد (P<0.05) که نشان دهنده کاهش اضطراب در گروه های مذکور بود. در تست معلق ماندن نیز مدت زمان بی حرکتی به عنوان شاخص افسردگی، در گروه درمانی والپروات2+متادون1 کاهش آماری معنی داری یافت (P<0.05). نتیجه گیری : ترکیب دو داروی والپروات و متادون، به خصوص با نسبت 2 به 1 دارای اثربخشی بیشتری نسبت به تجویز داروها به تنهایی در کاهش اضطراب و افسردگی ناشی از ترک مرفین بود.

اثر عصاره هیدروالکلی دانه گیاه انیسون بر اضطراب موش صحرایی نر

مریم نیک سخن

زمینه و هدف : اضطراب شایع ترین اختلالات روحی روانی است که موجب اختلال در زندگی روزانه و رنج انسان می گردد. این مطالعه به منظور تعیین اثر عصاره هیدروالکلی دانه گیاه انیسون (Pimpinella anisum) بر اضطراب موش صحرایی نر انجام گردید. روش بررسی : در این مطالعه تجربی 42 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار به 6 گروه 7 تایی شامل کنترل منفی (بدون تزریق)، کنترل مثبت (دریافت کننده سالین) و آزمایش (دریافت کننده دوزهای mg/kg/bw 100، 200، 250 و 300 عصاره هیدروالکلی دانه گیاه انیسون) تقسیم شدند. تزریقات یک بار و به صورت داخل صفاقی انجام گردید. 30 دقیقه بعد از تزریق با استفاده از مازبه علاوه ای مرتفع و به مدت 5 دقیقه شاخص های ارزیابی اضطراب شامل مدت زمان حضور و تعداد ورود به بازوی باز مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته ها : عصاره هیدروالکلی دانه گیاه انیسون با دوزهای mg/kg/bw 250 و 300 به طور معنی داری سبب افزایش مدت زمان حضور در بازوی باز و کاهش مدت زمان حضور در بازوی بسته در ماز به علاوه ای مرتفع در مقایسه با گروه کنترل گردید (P<0.05). همچنین عصاره با دوز mg/kg/bw 300 سبب افزایش تعداد ورود به بازوی باز و کاهش تعداد ورود به بازوی بسته در ماز به علاوه ای مرتفع در مقایسه با گروه کنترل گردید (P<0.05). هیچیک از دوزهای عصاره اثر معنی داری بر میزان فعالیت های حرکتی نداشت. نتیجه گیری : عصاره هیدروالکلی دانه گیاه انیسون با مقادیر mg/kg/bw 250 و300 اضطراب را در موش های صحرایی کاهش می دهد.

اثر کوئرستین بر حافظه و یادگیری موش صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

سیما نصری

زمینه و هدف : دیابت قندی یک بیماری شایع اندوکرین است که موجب بروز اختلال در روند یادگیری و حافظه می شود. این مطالعه به منظور تعیین اثر کوئرستین بر حافظه و یادگیری موش های صحرایی نر دیابتی شده با استرپتوزوتوسین انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه تجربی 40 سر موش صحرایی ویستار به طور تصادفی در 5 گروه 8 تایی کنترل، کنترل تحت تیمار با کوئرستین، دیابتی و دیابتی تحت تیمار با کوئرستین mg/kg/bw 10 و 20 قرار گرفتند. دیابت با استفاده از تزریق استرپتوزوتوسین به صورت تک دوز و درون صفاقی به میزان mg/kg/bw ٦٠ در حیوانات القاء شد. کوئرستین به صورت داخل صفاقی به مدت 14 روز تزریق شد. برای ارزیابی حافظه و یادگیری از آزمون اجتنابی غیرفعال و ماز Y استفاده گردید. یافته ها : در یادگیری اجتنابی غیرفعال از نظر تأخیر اولیه هیچگونه تفاوت آماری معنی داری بین دو گروه دیابتی و دیابتی تحت تیمار یافت نشد. همچنین کاهش آماری معنی دار تاخیر عبور در موش های دیابتی نسبت به گروه کنترل مشاهده گردید (P<0.05). میزان تاخیر عبور در گروه کنترل 19.26±383.57 بود؛ در گروه دیابتی به 10.38±128.86 کاهش یافت و در گروه های دیابتی تحت درمان در مقایسه با گروه دیابتی افزایش آماری معنی دار نشان داد (P<0.05). تاخیر عبور در گروه دیابتی کوئرستین mg/kg/bw 10 به 23.76±316.67 و در گروه دیابتی کوئرستین mg/kg/bw 20 به 31.21±397.50 افزایش یافت. به علاوه، درصد تناوب در حیوانات دیابتی به طور معنی داری کمتر از گروه کنترل بود (P<0.05). در گروه کنترل مقدار آن 3.07±70.10 و در گروه دیابتی 1.83±34.38 تعیین شد و در گروه های دیابتی تحت درمان بیشتر از گروه دیابتی بود (P<0.05). در گروه دیابتی کوئرستین mg/ kg/bw 10 به 3.76±70.91 و در گروه دیابتی کوئرستین mg/ kg/bw 20 به 5.76±75.43 افزایش یافت. نتیجه گیری : تجویز کوئرستین به مدت 14 روز سبب تقویت حافظه و یادآوری و نیز بهبود حافظه فضایی کوتاه مدت حیوانات دیابتی گردید.

اثر شش هفته تمرین مقاومتی با کش بر حس عمقی مردان ورزشکار مبتلا به سندرم گیرافتادگی مفصل شانه

رامین محرمی

زمینه و هدف : شایع ترین علت دردهای مزمن شانه، سندرم گیرافتادگی شانه است. ثبات عملکردی شانه حاصل ارتباط متقابل بین ثبات دهنده های استاتیک و دینامیک است و این ارتباط با واسطه سیستم حسی- حرکتی (حس عمقی) ایجاد می شود. این مطالعه به منظور تعیین اثر شش هفته تمرین مقاومتی با کش بر حس عمقی مردان ورزشکار مبتلا به سندرم گیرافتادگی مفصل شانه انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه شبه تجربی 30 مرد با سندرم گیرافتادگی مفصل شانه به صورت غیرتصادفی در دو گروه کنترل و مداخله قرار گرفتند. آزمودنی ها، حرکات ورزشی نیازمند استفاده مکرر بازو در بالای سر را انجام داده بودند و در رشته ورزشی خاصی فعالیت نداشتند. گروه مداخله تمرینات مقاومتی را با استفاده از کش تمرینی به مدت شش هفته انجام دادند. حس عمقی مفصل آزمودنی ها در ابتدا و انتهای مطالعه با زوایای صفر، 45 و 90 درجه با استفاده از دستگاه ایزوکنتیک مدل بایودکس سیستم-3 ، اندازه گیری و مقایسه گردید. یافته ها : حس عمقی مفصل شانه در همه زوایای اندازه گیری شده گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل در انتهای مطالعه بهبودی نشان داد (P<0.05). همچنین میزان بهبودی در مقایسه بین دو گروه کنترل و مداخله تفاوت آماری معنی داری داشت (P<0.05). نتیجه گیری : شش هفته تمرین مقاومتی با کش منجر به بهبودی حس عمقی در مبتلایان به سندرم گیرافتادگی مفصل شانه می گردد.

ارتباط سطح سرمی تروپونین قلبی T و I با هیپرتروفی و اختلال عملکرد سیستولیک بطن چپ بیماران همودیالیزی

صمد گلشنی

زمینه و هدف : بیماری های قلبی - عروقی شایع ترین علت مرگ و میر در بیماران همودیالیزی محسوب می شوند. هایپرتروفی و کاهش عملکرد سیستولیک بطن چپ از عوامل مهم پیش بینی کننده ناتوانی و مرگ و میر قلبی - عروقی در این بیماران است. این مطالعه به منظور تعیین رابطه سطح سرمی تروپونین قلبی T و I با هایپرتروفی و کاهش عملکرد سیستولیک بطن چپ بیماران همودیالیزی انجام شد. روش بررسی : این مطالعه مورد – شاهدی روی 56 بیمار همودیالیزی براساس یافته های اکوکاردیوگرافی در دو گروه با هایپرتروفی بطن چپ (35 نفر) و بدون هایپرتروفی بطن چپ (21 نفر) در مراکز آموزشی - درمانی امام خمینی (ره) و فاطمه الزهرا (س) ساری انجام شد. سطح سرمی تروپونین قلبی T و I بیماران توسط نسل سوم کیت های Elecys 2010 به روش Electro chemiluminscence immune assey مورد سنجش قرار گرفت. یافته ها : بیماران با هایپرتروفی بطن چپ به طور معنی داری سطوح سرمی بالاتری از تروپونین قلبی T (نانوگرم بر میلی لیتر) (0.12±.099) را در مقایسه با بیماران بدون هایپرتروفی بطن چپ (0.05±0.37) نشان دادند (P<0.05). همچنین مقادیر تروپونین قلبی I گروه مورد (0.09±0.17) در مقایسه با گروه شاهد (0.09±0.13) بالاتر بود (P<0.05). بین سطح سرمی تروپونین قلبی T و I با کاهش عملکرد سیستولیک بطن چپ ارتباط آماری معنی داری یافت نشد. نتیجه گیری : سطح سرمی تروپونین قلبی T و I به عنوان شاخص کاهش عملکرد سیستولیک بیماران همودیالیزی کاربرد ندارد.

مشکلات خواب کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی و نقص توجه

فاطمه حسینی

زمینه و هدف : اختلال بیش فعالی و نقص توجه (ADHD) شایع ترین اختلال عصبی تکاملی دوران کودکی است. در حدود 20 تا 50 درصد از این کودکان اختلالات خواب دارند که می تواند منجر به تغییرات رفتاری و شناختی شود. این مطالعه به منظور تعیین مشکلات خواب کودکان مبتلا به ADHD در شهر گرگان انجام شد. روش بررسی : این مطالعه مورد – شاهدی روی 52 کودک مبتلا به ADHD مراجعه کننده به درمانگاه روانپزشکی مراکز آموزشی - درمانی 5 آذر و طالقانی و 52 کودک دبستانی غیرمبتلا به ADHD در گرگان طی سال 1392 انجام گردید. از پرسشنامه DSM-IV برای رد تشخیص ADHD در گروه شاهد استفاده شد. برای کودکان پرسشنامه های عوامل دموگرافیک و رفتارهای خواب کودک (CSHQ) تکمیل گردید. یافته ها : اختلالات خواب در 45 نفر (86.5%) از گروه مورد و 36 نفر (69.2%) از گروه شاهد مشاهده شد (P<0.05). میانگین نمره کلی اختلالات خواب در گروه های مورد و شاهد به ترتیب 6.61±48.25 و 6.23±45.87 برآورد گردید (P<0.05). میانگین نمرات مقاومت در به خواب رفتن، عادات اضطرابی خواب و بیدار شدن شبانه گروه مورد بیشتر از گروه شاهد بود (P<0.05). نتیجه گیری : مشکلات خواب کودکان مبتلا به ADHD از فراوانی بالاتری در مقایسه با کودکان غیرمبتلا به ADHD برخوردار است.

ارتباط کمبود فاکتورهای انعقادی prs ، prc و آنتی‌ترومبین3 با بروز پره‌اکلامپسی

لعبت جعفرزاده

زمینه و هدف : ترومبوفیلی حالت افزایش انعقادپذیری خون است. این حالت سبب ایجاد مشکلات بارداری از جمله پره اکلامپسی، مرده زایی، سقط مکرر و جداشدگی جفت می گردد. این مطالعه به منظور تعیین ارتباط کمبود فاکتورهای انعقادی prs ، prc و آنتی ترومبین3 با بروز پره اکلامپسی انجام شد. روش بررسی : این مطالعه مورد - شاهدی روی 142 زن باردار مبتلا به پره اکلامپسی و 142 زن باردار غیرمبتلا به پره اکلامپسی مراجعه کننده به درمانگاه مامایی و بخش زایمان بیمارستان هاجر شهرکرد انجام شد. میزان prs ، prc سرم با استفاده از روش ELISA و آنتی ترومبین3 به روش سنجش کروموژنیک اندازه گیری شد. یافته ها : کمبود prs در 2 مادر (1.4%) از گروه مورد و 6 مادر (4.2%) از گروه شاهد تعیین گردید و این اختلاف از نظر آماری معنی دار نبود. موردی از کمبود فاکتورهای انعقادی prc و آنتی ترومبین3 در گروه های مورد مطالعه مشاهده نگردید. نتیجه گیری : کمبود فاکتورهای انعقادی prs ، prc و آنتی ترومبین3 نقشی در بروز پره اکلامپسی نداشت.

اثر کرایزین بر رده سلولی AGS سرطان معده انسان

حسین تیموری

زمینه و هدف : کرایزین یک ترکیب طبیعی و فعال از لحاظ بیولوژیکی است که از بسیاری از درختان، عسل و پروپولیس استخراج می گردد. کرایزین دارای چندین فعالیت فارماکولوژیکی از جمله خصوصیات ضدالتهابی، ضدسرطانی و آنتی اکسیدانی قوی است. این مطالعه به منظور تعیین اثر کرایزین بر AGS human gastric epithelial cell line سرطان معده انسان انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه توصیفی - تحلیلی کرایزین در دی متیل سولفوکساید (DMSO) حل و اثرات سایتوتوکسیسیتی غلظت های 10، 15، 20، 30، 40، 50، 60، 80 و 100 میکرومولار بر میلی لیتر کرایزین بر سلول های AGS بررسی شد. زیستایی سلول ها با استفاده از آزمایش سنجش MTT بعد از 24، 48 و 72 ساعت تیمار اندازه گیری و با زیستایی نمونه های کنترل مقایسه گردید. یافته ها : کرایزین از رشد و تکثیر رده سلولی AGS سرطان معده انسان ممانعت نمود. این اثرات وابسته به غلظت کرایزین و زمان تیمار بود. IC50 تقریباً برابر با 60 و 30 و 20 میکرومولار بر میلی لیتر به ترتیب در زمان های 24 و 48 و 72 ساعت به دست آمد (P<0.05). نتیجه گیری : کرایزین در محیط آزمایشگاهی، فعالیت ضدتکثیری بر روی سلول های سرطانی معده انسان نشان داد.

ارتباط آنوریسم عروق کرونری با نوتروفیلی کودکان مبتلا به بیماری کاوازاکی

محمدمهدی باقری

زمینه و هدف : بیماری کاوازاکی از شایع ترین بیماری های اکتسابی قلب در کودکان است. بیماری کاوازاکی یک واسکولیت عروق متوسط با تمایل قابل توجه به درگیری عروق کرونر بوده که در مرحله حاد با تکثیر نوتروفیل ها همراه است. این مطالعه به منظور تعیین ارتباط آنوریسم عروق کرونری با تعداد نوتروفیل های خون در کودکان مبتلا به بیماری کاوازاکی انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی – تحلیلی روی 80 کودک (45 پسر و 35 دختر) مبتلا به بیماری کاوازاکی تیپیک و آتیپیک بستری در بخش اطفال بیمارستان افضلی پور کرمان در سال های 92-1390 انجام شد. اکوکاردیوگرافی برای همه بیماران انجام گردید؛ سپس در دو گروه 40 نفری با و بدون آنوریسم عروق کرونر قرار گرفتند. برای همه بیماران تست های آزمایشگاهی شامل تعداد گلبول های سفید، سدیمانتاسیون و لام خون محیطی انجام شد. یافته ها : تعداد کل گلبول های سفید، نوتروفیل ها و پلاکت ها و نیز میزان سدیمانتاسیون به طور غیرمعنی داری در گروه با آنوریسم عروق کرونر نسبت به گروه بدون آنوریسم افزایش نشان داد. طول دوره تب گروه بدون آنوریسم عروق کرونر به طور غیرمعنی داری بیشتر از گروه با آنوریسم بود. نتیجه گیری : شمارش تعداد نوتروفیل ها به تنهایی معیار کافی برای پیش بینی تشکیل آنوریسم عروق کرونری در کودکان مبتلا به بیماری کاوازاکی نیست.

فراوانی ژن‌های babA2 و hsp در سویه‌های هلیکوباکترپیلوری جدا شده از بیماران مبتلا به اختلالات گوارشی

رامین آذرهوش

زمینه و هدف : هلیکوباکترپیلوری از مهم ترین پاتوژن های معده در انسان است. حضور ژن های babA2 و hsp در اتصال به سلول های اپیتلیال معده و بیماری زایی باکتری نقش دارد. این مطالعه به منظور تعیین فراوانی ژن های babA2 و hsp در سویه های هلیکوباکترپیلوری جدا شده از بیماران مبتلا به اختلالات گوارشی انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی – تحلیلی روی 80 بیمار با اختلالات گوارشی مراجعه کننده به مرکز آموزشی - درمانی پنجم آذر گرگان انجام شد. بیماران با نظر متخصص گوارش آندوسکوپی شده و از معده آنان نمونه برداری گردید. تست اوره آز و هیستوپاتولوژی برای اثبات وجود هلیکوباکترپیلوری و سپس استخراج DNA انجام شد. فراوانی ژن های babA2 وhsp با استفاده از پرایمرهای اختصاصی و روش مولکولی PCR تعیین شدند. یافته ها : از بین 80 بیمار آلوده به هلیکوباکترپیلوری، 36 بیمار دچار گاستریت، 18 بیمار دچار سرطان معده و 26 بیمار دچار زخم معده بودند. 51 نمونه (63 درصد) از نظر حضور ژن babA2 و 49نمونه (61درصد) از نظر حضور ژن hsp مثبت بودند. بین حضور ژن ها و نوع اختلال گوارشی ارتباط آماری معنی داری یافت نشد. نتیجه گیری : علی رغم مثبت بودن حضور ژن های babA2 و hsp در سویه های هلیکوباکترپیلوری جدا شده از بیماران دچار گاستریت، زخم معده و سرطان معده، این یافته با نوع اختلال گوارشی مرتبط نبود.

جهش‌های ژنی NPM1 ، FLT3-ITD و یافته‌های آزمایشگاهی در بیماران مبتلا به لوسمی حاد میلوییدی در شمال غرب ایران

مجید مقدس زاده

زمینه و هدف : لوسمی حاد میلوییدی یک بیماری بدخیم بافت خونساز است که با تجمع سلول های غیرطبیعی و تمایزنیافته به نام سلول های بلاستیک میلوئیدی در مغز استخوان و اختلال تولید سلول های طبیعی خونی مشخص می شود. این مطالعه به منظور تعیین جهش ژنی FLT3 و NPM1 و یافته های آزمایشگاهی در بیماران مبتلا به لوسمی حاد میلوییدی در شمال غرب ایران انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی - تحلیلی روی 40 بیمار (24 مرد و 16 زن) با قومیت آذری مبتلا به لوسمی حاد میلوییدی تازه تشخیص انجام شد. جهش ژنتیکی NPM1 و FLT3-ITD به روش PCR در 25 بیمار و یافته های فلوسیتومتری در نمونه مغز استخوان، میزان لکوسیتوز و سطح LDH 40 نفر از بیماران قبل از شروع شیمی درمانی استاندارد مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها : در 15 نفر (60 درصد) جهش ژنی FLT3-ITD و در 9 نفر (36 درصد) جهش ژنی NPM1 مشاهده شد. در مجموع جهش ژنی NPM1+، FLT3- تنها در 4 نفر (16 درصد) از بیماران دیده شد. از نظر میزان لکوسیتوز، LDH و کلاس های مختلف لوسمی حاد میلوییدی تفاوت آماری معنی داری بین دو گروه بیماران با NPM1+ ، FLT3- و بیماران با سایر وضعیت های جهش ژنی وجود نداشت. نتیجه گیری : در بیماران مبتلا به لوسمی حاد میلوییدی جهش ژن FLT3-ITD تقریباً سه برابر جهش ژن NPM1 بود.

ارتباط شاخص‌های اجتماعی - اقتصادی با بیماری سل با استفاده از مدل‌های رگرسیونی دوجمله‌ای منفی و پواسون

یداله محرابی

زمینه و هدف : بیماری سل بزرگ ترین علت مرگ ناشی از بیماری های عفونی تک عاملی است. از دلایل اصلی افزایش بار جهانی سل، فقر و اختلاف شدید طبقاتی جوامع مختلف است. این مطالعه به منظور تعیین ارتباط شاخص های اجتماعی - اقتصادی با بیماری سل با استفاده از مدل های رگرسیونی دوجمله ای منفی و پواسون انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی – تحلیلی روی پرونده 11320 مسلول سال 1389 از شهرهای مختلف انجام شد. داده ها از اداره کنترل بیماری های سل و جذام معاونت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و شاخص های اجتماعی – اقتصادی از مرکز آمار ایران دریافت شد. شاخص های اجتماعی – اقتصادی شامل میزان بیکاری، میزان بیسوادی، تراکم خانوار در هر واحد مسکونی، متوسط درآمد، تعداد پزشکان به تعداد نقاط جمعیتی، میزان مهاجرت و ضریب شهرنشینی بود. برازش مدل ها با استفاده از معیار اطلاع آکائیک و بیزی مقایسه شد. یافته ها : با توجه به مدل رگرسیونی پواسون بین شاخص های اجتماعی - اقتصادی و میزان ابتلا به سل ارتباط آماری معنی داری یافت شد (P<0.05). با توجه به مدل رگرسیونی دوجمله ای منفی بین میزان بیکاری، میزان بیسوادی، میزان مهاجرت و ضریب شهرنشینی با ابتلا به بیماری سل ارتباط آماری معنی دار بود (P<0.05) و برای تعداد پزشکان به تعداد نقاط جمعیتی و تراکم خانوار به واحد مسکونی و متوسط درآمد سالانه خانوار و ابتلا به بیماری سل ارتباط آماری معنی داری به دست نیامد. به دلیل وجود بیش پراکنش در مدل رگرسیونی پواسون، مدل رگرسیونی دو جمله ای منفی مناسب تر ارزیابی شد. نتیجه گیری : شاخص های اجتماعی – اقتصادی با موارد ابتلا به بیماری سل مرتبط است. همچنین استفاده از مدل رگرسیونی دوجمله ای منفی برای داده های شمارشی در مقایسه با مدل رگرسیونی پواسون (دارای بیش پراکنش) ارجحیت داشت.

سوء رفتار نسبت به سالمندان در شهرستان کلاله (1391)

عبدالحلیم رجبی

زمینه و هدف : بروز سوء رفتار با سالمندان یا سالمندآزاری در دو دهه اخیر به سرعت افزایش یافته است. پدیده سالمندآزاری از جمله چالش های مطرح در حیطه مراقبت و حمایت از سالمندان است. این مطالعه به منظور تعیین فراوانی سالمندآزاری در شهرستان کلاله از استان گلستان انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی – تحلیلی روی 247 فرد بالای 60 سال (137 مرد و 110 زن) در شهرستان کلاله طی سال 1391 انجام شد. برای همه سالمندان پرسشنامه بررسی سوء رفتار در خانواده نسبت به سالمند تکمیل گردید. یافته ها : میانگین سنی سالمندان 7.08±68.8 سال بود. فراوانی غفلت عاطفی 34.8%، غفلت مراقبتی 33.6%، غفلت مالی 29.1%، سلب اختیار 22.3%، سوء رفتار روان شناختی 26.7%، سوء رفتار جسمی 2.8%، طردشدگی 12.6% و سوء رفتار مالی 21.9% تعیین گردید. بین سوء رفتار با سالمندان دارای سطح درآمد ماهیانه کمتر از 50 هزار تومان و بیشتر از 500 هزار تومان و سالمندان متأهل نسبت به سالمندان بیوه و مطلقه ارتباط آماری معنی داری مشاهده شد (P<0.05). نتیجه گیری : سوء رفتار از نوع روان شناختی و غفلت عاطفی و غلفت مراقبتی در مورد سالمندان شهرستان کلاله از میزان بالایی برخوردار بود.

شناسایی جهش‌های شایع منجر به مقاومت دارویی ایزوله‌های مایکوباکتریوم توبرکلوزیس با روش Line Probe Assay در استان مازندران (1391)

مهراد مهدوی

زمینه و هدف : پیدایش مقاومت دارویی مایکوباکتریوم توبرکلوزیس، به خصوص سویه های مقاوم به چند دارو، درمان و کنترل شیوع بیماری سل را با مشکل مواجه کرده است. این مطالعه به منظور شناسایی جهش های شایع منجر به مقاومت دارویی ایزوله های مایکوباکتریوم توبرکلوزیس با استفاده از روش Line Probe Assay در استان مازندران انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی روی نمونه های خلط مثبت 54 مسلول ریوی مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی استان مازندران انجام شد. نمونه خلط بیماران روی محیط لوین اشتاین – جانسون کشت داده شد. نمونه ها از نظر وجود ژن های مقاوم و حساس به داروهای خط اول و دوم درمان بیماری سل (ایزونیازید، ریفامپین، استرپتومایسین، آمیکاسین / کانامایسین و کینولون) با روش LPA ارزیابی شدند. یافته ها : از 54 نمونه خلط، 3 نمونه مقاوم به کینولون (5.5%)، 3 نمونه مقاوم به کانامایسین / آمیکاسین (5.5%) و 4 نمونه مقاوم به استرپتومایسین (7.4%) بودند. در 2 نمونه (3.7%) جهش در کدون katG مشاهده شد که مربوط به مقاومت به ایزونیازید بود. 3 مورد (5.5%) مقاومت به ریفامپین با جهش ژنی rpoB 516 مشاهده شد. در مجموع 4 نمونه (7.4%) به دو دارو مقاوم بودند. به طوری که 3 نمونه به دو داروی استرپتومایسین و کینولون و یک نمونه به دو داروی ریفامپین و کانامایسین مقاوم بودند. نتیجه گیری : 7.4% از نمونه ها به دو داروی درمان کننده بیماری سل مقاوم بودند. همچنین روش Line Probe Assay در شناسایی مقاومت به چندین داروی ضدسل، روشی سریع و مناسب ارزیابی شد.

اثر یک دوره شنای تمرینی موش‌های صحرایی باردار بر سطح عامل رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) بافت کلیه زاده‌های موش

شادمهر میردار

زمینه و هدف : کلیه ها با بافت غنی از عروق خونی، نقش اساسی در حفظ هموستاز بدن دارند. عامل رشد آندوتلیال عروقی (Vascular endothelial growth factor: VEGF) در توسعه عروقی برای رشد و تمایز اندام ها در دوره زندگی جنینی و دوران رشد پس از تولد ضروری است. این مطالعه به منظور تعیین اثر یک دوره شنای تمرینی موش های باردار بر سطح VEGF بافت کلیه زاده های موش انجام شد. روش بررسی : این مطالعه تجربی روی 16 سر موش صحرایی ماده نژاد ویستار انجام شد. موش ها پس از یک هفته آشنایی با محیط جدید و دو هفته آشنایی با تمرین شنا و سپس بارداری به دو گروه شنا و کنترل تقسیم شدند. برنامه تمرینی شنا 5 روز در هفته و هر روز یک جلسه بود که از روز اول بارداری با زمان 30 دقیقه شروع شد و با افزایش 5 دقیقه در هر جلسه طی مدت دو هفته به تدریج تا 60 دقیقه در هر جلسه افزایش یافت. این زمان تا آخرین جلسه تمرین شنا، ثابت ماند. نمونه گیری از بافت کلیه زاده های موش ها (8 نوزاد از هر گروه) دو روز پس از تولد انجام گردید. سطح VEGF بافت کلیه با استفاده از روش ELISA تعیین شد. یافته ها : میانگین سطح VEGF بافت کلیه نوزادان گروه مداخله شنا (133.13 pg/ml) به صورت معنی داری در مقایسه با گروه کنترل (48.19 pg/ml) افزایش یافت (P<0.05). نتیجه گیری : تمرین شنای استقامتی موش صحرایی در دوران بارداری باعث افزایش سطح VEGF بافت کلیه زاده های آنان می گردد.

اثر عصاره هیدروالکی هسته انگور قرمز بر ترشح هورمون آنتی‌دیورتیک موش‌های صحرایی نر

مستوره کوهی رستمکلایی

زمینه و هدف : هورمون آنتی دیورتیک از بخش هیپوفیز خلفی در پاسخ به افزایش اسمولالیتی پلاسما آزاد شده و با اثر بر روی کلیه ها باعث جذب آب و حفظ مایعات بدن می گردد. این مطالعه به منظور تعیین اثر مصرف خوراکی عصاره هیدروالکی هسته انگور قرمز (Vitis vinifera L.) بر ترشح هورمون آنتی دیورتیک موش های صحرایی نر بالغ انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه تجربی 30 سر موش صحرایی نر بالغ نژاد ویستار به صورت تصادفی در 5 گروه 6 تایی قرار گرفتند. گروه کنترل یک میلی لیتر آب معمولی (گاواژ) و گروه کنترل مثبت 12 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن از فوروزماید را به مدت 4 روز به صورت تزریق درون صفاقی دریافت کردند. در گروه های تجربی اول تا سوم، گاواژ عصاره هیدروالکی هسته انگور قرمز در مقادیر 100، 200 و 400 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن بعد از گذشت یک ساعت از تزریق فوروزماید (12 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن) به مدت 4 روز انجام شد. در پایان روز چهارم خونگیری از قلب انجام شد و میزان هورمون آنتی دیورتیک سرم به روش ELISA اندازه گیری شد. یافته ها : میزان هورمون آنتی دیورتیک (pmol/L) گروه های دریافت کننده 100 ، 200 و 400 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن از عصاره هیدروالکی هسته انگور قرمز به ترتیب با مقادیر 2.5±21 ، 1.24±19 و 2±14 در مقایسه با گروه کنترل (3±40.5) کاهش آماری معنی داری نشان داد (P<0.05). نتیجه گیری : مصرف خوراکی عصاره هیدروالکی هسته انگور قرمز سبب کاهش هورمون آنتی دیورتیک گردید.

عوارض منجر به بستری ناشی از مصرف داروهای ضدسل در شهرستان گرگان (90-1386)

مینا خسرویان

زمینه و هدف : درمان با داروهای ضدسل موثرترین روش کنترل بیماری سل است. با شناسایی عوارض داروهای ضدسل و درمان آنها می توان از ایجاد مقاومت دارویی جلوگیری نمود. این مطالعه به منظور تعیین عوارض منجر به بستری ناشی از مصرف داروهای ضدسل ثبت شده طی سال های 90-1386 در مراکز بهداشتی شهری و روستایی شهرستان گرگان انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی – تحلیلی روی 1550 پرونده بیماران مبتلا به سل در گرگان انجام شد. اطلاعات دموگرافیک و بالینی در پرسشنامه ای ثبت شد. عوارض دارویی در سه دسته کبدی، پوستی و سایر عوارض تقسیم شدند. یافته ها : 44 بیمار مبتلا به سل (2.8%) دارای عوارض دارویی منجر به بستری بودند که 27 نفر (61.4%) از آن زن بودند. بین وقوع عوارض دارویی با سن و جنس ارتباط آماری معنی داری مشاهده نشد. 34 بیمار (77.3%) به سل ریوی و 10 بیمار (22.7%) به سل خارج ریوی مبتلا بودند. 17 نفر (38.6%) از مسلولین مبتلا به دیابت بودند. بین وقوع عارضه دارویی و بیماری زمینه ای ارتباط آماری معنی داری مشاهده نگردید. عارضه کبدی در 37 بیمار (84.1%)، عارضه پوستی در 5 بیمار (11.4%) و سایر عوارض در 2 بیمار (4.5%) منجر به بستری شده بود. نتیجه گیری : عارضه کبدی فراوان ترین علت بستری ناشی از مصرف داروهای ضدسل در شهرستان گرگان بود.

اثر آمفوتریسین B و فلوکونازول بر قارچ‌های جدا شده از بیمارستان

حسین نوروزی

زمینه و هدف : عفونت های قارچی بیمارستانی در دهه اخیر در اثر افزایش بیماران دارای نقص ایمنی، افزایش چشمگیری داشته است. این مطالعه به منظور ارزیابی فعالیت ضدقارچی آمفوتریسین B و فلوکونازول علیه قارچ های جدا شده از محیط بیمارستان انجام شد.

روش بررسی : این مطالعه توصیفی – تحلیلی روی 33 نمونه قارچی جدا شده از بخش های مختلف بیمارستان امام خمینی (ره) تهران طی 8 ماه در سال 1392 انجام شد. نمونه های قارچی با استفاده از سوآپ استریل تهیه شدند و نوع آنها با روش اسلاید کالچر تعیین شد. رقت های دارویی از µg/ml 0.25-128و سوسپانسیون قارچی با محدوده سلولی 0.5-5×10⁵ cfu/ml تهیه شد. میزان MIC داروها طبق استاندارد NCCLS-M38P تعیین گردید.

یافته ها : آسپرژیلوس با فراوانی 13 مورد (39.4%) بیشترین و آلترناریا و سیرسینلا هر کدام با فراوانی یک مورد (3 درصد) کمترین قارچ جدا شده بودند. محدوده MIC داروی فلوکونازول 64-128 µg/ml برای تمام سویه ها و محدوده MIC آمفوتریسین بی 16-64 µg/ml تعیین شد. محدوده MIC آمفوتریسین B نسبت به فلوکونازول به طور معنی داری کاهش نشان داد (P<0.05).

نتیجه گیری : سویه های قارچی جدا شده از محیط بیمارستان نسبت به دو داروی آمفوتریسین B و فلوکونازول مقاوم بودند.

تشخیص ژنوم روتاویروس با روش جدید رنگ‌آمیزی نیترات نقره

حوریه سلیمان جاهی

زمینه و هدف : روتاویروس ها عضو خانواده رئوویرویده و دارای ژنوم RNA دو رشته ای بوده و مهم ترین عامل گاستروانتریت در نوزادان و کودکان زیر سه سال است. این مطالعه به منظور ارزیابی تشخیص ژنوم روتاویروس با دو روش رنگ آمیزی تغییر شکل یافته نیترات نقره با استفاده از الکتروفورز ژل پلی آکریل آمید در مقایسه با رنگ آمیزی مرسوم نیترات نقره انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه توصیفی روتاویروس از 6 نمونه استاندارد کشت سلولی MA-104 آلوده با دو ویروس RV4 انسانی و RF گاوی به صورت مجزا استخراج شد. RNA روتاویروس از نمونه ها استخراج و برای تشخیص حضور ژنوم روتاویروس، الکتروفورز در ژل پلی آکریل آمید 10درصد انجام گردید. با استفاده از رنگ آمیزی نیترات نقره باندهای RNA شناسایی شدند. یافته ها : پس از کشت سلول و تکثیر ویروس، آثار تخریب سلولی به صورت کنده شدن سلول ها از بستر مشاهده شد که نشان دهنده تکثیر ویروس در سلول ها بود. حرکت الکتروفورتیک dsRNA روتاویروس سویه RF استاندارد براساس افزایش وزن مولکولی و حرکت در ژل پلی آکریل آمید از شماره 11-1 جداسازی شد و به صورت چهار قطعه سنگین، سه قطعه سه تایی، دو قطعه متوسط و دو قطعه کوچک با الگوی ژنومی گروه A روتاویروس تایید شد. رنگ آمیزی نقره و برآورد حساسیت روش با رقت های دوبرابری ژل مارکر مشاهده شد. کمترین رقت قابل اندازه گیری توسط این روش هفت پیکوگرم بود. همچنین با این روش در کمتر از 10 دقیقه رنگ آمیزی به طور مطلوب صورت گرفت. نتیجه گیری : روش جدید رنگ آمیزی نقره قابلیت تشخیص الگوی ژنومی ویروس ها در مدت زمان کمتر و برای نمونه های در حد هفت پیکوگرم را داراست.

فراوانی استافیلوکوکوس اورئوس جدا شده مقاوم به متی‌سیلین از دست و بینی کارکنان مراکز آموزشی - درمانی شهر ساری (1391)

محمد آهنجان

زمینه و هدف : استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین از پاتوژن های مهم بیمارستانی است. این مطالعه به منظور تعیین فراوانی استافیلوکوکوس اورئوس جدا شده مقاوم به متی سیلین از دست و بینی کارکنان مراکز آموزشی - درمانی شهر ساری انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی روی 148 نفر از کارکنان درمانی بخش های مختلف بیمارستان های آموزشی شهرستان ساری در سال 1391 انجام شد. از انگشتان دست و ناحیه قدامی بینی افراد نمونه برداری انجام شد. نمونه ها بلافاصله در محیط مانیتول سالت آگار کشت داده شدند. کلنی های مشکوک با رنگ آمیزی گرم و تست های کاتالاز و کواگولاز مورد شناسایی قرار گرفتند. تست حساسیت به آنتی بیوتیک ها به روش دیسک دیفیوژن انجام شد. برای تعیین مقاومت استافیلوکوکوس اورئوس جدا شده به متی سیلین از روش میکرودایلوشن براث و مشخص شدن حداقل غلظت ممانعت کنندگی از رشد باکتری استفاده شد. یافته ها : فراوانی حاملین استافیلوکوکوس اورئوس و استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین به ترتیب 16.2% و 9.5% تعیین شد. بیشترین درصد حاملین استافیلوکوکوس اورئوس در کارکنان بخش اتاق عمل - آنژیوگرافی و داخلی اطفال بود. بیشترین فراوانی استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین در کارکنان بخش های اتاق عمل و آنژیوگرافی بود. تمام سویه ها نسبت به پنی سیلین و آموکسی سیلین مقاوم و نسبت به ونکومایسین و کلرامفنیکل حساس بودند. نتیجه گیری : فراوانی استافیلوکوکوس اورئوس در کارکنان بیمارستان های آموزشی ساری، نسبت به مطالعات مشابه در کشور پایین تر و فراوانی سویه های مقاوم به متی سیلین در مقایسه با مطالعات مشابه ایران بالاتر بود.