|
|
 |
جلد 25 - ویژه نامه - اولین کنگره ملی اسلام و سلامت |
 |
|
|
|
|
چکیده مقالات (پوستر)
|
| |
|
|
| |
|
|
متن کامل [PDF 533 kb]
(11304 دریافت)
| چکیده (HTML) (1626 مشاهده)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
چکیده: (908 مشاهده) |
|
Spirituality and Systemic Lupus Erythematosus: A Qualitative Study
Elham Rezaei (Ph.D)*1
1 Ph.D in Reproductive Health, Faculty of Nursing and Midwifery, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran.
Abstract
Background and Objective: Lupus Erythematosus (SLE) is chronic disease that mostly affects women of the reproductive age. On the other hand, spiritual health empower women to tolerate chronic disease easily. This study was conducted with the aim of exploring the perceptions and the viewpoints of women with SLE regarding spirituality.
Methods: This qualitative research was conducted using 27 semi-structured deep interviews with 19 married women suffering from SLE (15-49 years old) selected through purposive sampling in the referral Rheumatology Center in Iran. Data analysis was performed with a content analysis approach using the conventional method proposed by the Zhang and Wildemuth (2016) by 10 MAXQDA.
Results: The women’s perceptions about spirituality were categorized in two subcategories included: 1) forgiveness of sins (According to the participants, repenting for sins is a way of mitigating sins and approaching God) and 2) resorting to God (that is the key to locked doors and a facilitator for the hopeless when they are deep in crises. Through thanksgiving and with the help of God, they can prevent falling into the abyss of sins under the effect of spiritual beliefs. Many participants considered the disease as a way to approach God, and spiritual beliefs were regarded as a mediator to this end).
Conclusion: This study emphasized to spiritual believes as an important way to tolerate and cope with difficulties of SLE in women. It is hoped that through this research, one can take a step to enhance the awareness of care providers about spiritual factors.
Keywords: Systemic Lupus Erythematosus, Women, Qualitative Study
*Corresponding Author: Elham Rezaei (Ph.D)
تغذیه سالم به معیار اعتدال از دیدگاه قرآن
دکتر سیدجواد احمدی*1
1 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: قرآن کامل ترین و آخرین کتاب وحیانی است که از جانب پروردگار برای هدایت بشریّت در مسیر کمال نازل شده و از بیان آنچه که در سعادت دنیا و آخرت انسان نقش دارد ، فروگذار نکرده است . تغذیه سالم ازجمله مسائلی است که در رشد مادّی و معنوی انسان و وصول به سعادت مؤثّر است. هدف این تحقیق ، پاسخ به این پرسش است که از دیدگاه قرآن ، تغذیه به چه ملاک و معیاری تغذیه سالم شمرده می شود.
روش بررسی: در این مقاله ، تعدادی از آیات مرتبط با موضوع تغذیه جمع آوری شد و با مراجعه به منابع معتبر مانند کتب لغت و تفسیر با روش تحلیلی- توصیفی به بررسی مفاد آیات پرداخته شد.
یافتهها: سالم بودن تغذیه از دیدگاه قرآن به معیار دوری از اسراف و اتّصاف به « اعتدال » به معنای حفظ حدّ میانه و دچار نشدن به افراط و تفریط است. البته اعتدال به معنای مذکور، صرفاً محدود به مقدار تغذیه نیست و گستره وسیعی از ابعاد مختلف تغذیه را شامل می شود که در این تحقیق ، رعایت اعتدال در چهار محور مهم یعنی کمیّت تغذیه ، تحفّظ بر احکام تکلیفی ، تنوّع غذایی و تعداد وعده های غذایی از آیات قرآن استنتاج شده است.
نتیجهگیری: از دیدگاه قرآن ، تغذیه سالم به ملاک « اعتدال » به معنای رعایت حدود طبیعی ، عقلی و شرعی مربوط به خوردنی ها و آشامیدنی ها به لحاظ کمیّت ، کیفیّت ، حلیّت و تنوّع غذایی برای تأمین سلامت جسم و روان به هدف رشد و تکامل انسان است.
واژههای کلیدی: قرآن ، تغذیه ، اسراف ، اعتدال ، حد ّمیانه
* نویسنده مسؤول: دکتر سیدجواد احمدی
نشانی: گنبد کاووس، دانشگاه گنبد کاووس، گروه معارف اسلامی
شادی و نشاط در زندگی اسلامی
دکتر الهام آرام*1
1 استادیار گروه مهندسی پلیمر، دانشگاه گلستان، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: ساختار وجودی انسان به گونه ای است که تفریح و شادی و نشاط از نیازهای اساسی او محسوب می شود؛ چراکه روح و جسم انسان بعد از مدتی فعالیت خسته شده و نیاز دارد با راهکارهایی این خستگی را از خود دور کند. در مقابل رویکرد افراطی و مجاز شمردن هر شادی و نشاطی در زندگی انسان و نیز رویکرد تفریطی نسبت به دین مبنی بر مخالفت دین با هر شادی و نشاط که ناشی از نبود شناخت درست آموزههای دینی است، رویکردی متعادل، واقعگرا و علمی نسبت به دین وجود دارد که نشاط را با ارائه بایدها و نبایدها جهتدهی کرده است و برای فرد و اجتماع، زندگی همراه با سعادت را بهدنبال دارد. این مطالعه به منظور بررسی معیارهای شادی و نشاط ممدوح و همچنین شرایط و حدود شادی و نشاط از دیدگاه اسلام انجام شد.
روش بررسی: در این مطالعه سعی شده است که بر اساس تحقیقات صورت گرفته، عوامل موثر بر شادی به طور مفصل بیان شود و در ادامه به دیدگاه روایات و اسلام درباره معیارهای شادی و نشاط و همچنین شرایط و حدود آن پرداخته شود.
یافتهها: با توجه به اینکه ضرورت شادی و نشاط در زندگی بشر با کمک متون دینی، تایید و اثبات شده است تحقیقات نشان داده است که رویکرد متعادل، واقعگرا و علمی دین که شادی و نشاط را با ارائه بایدها و نبایدها جهت دهی کرده و برای فرد و اجتماع، زندگی همراه با سعادت را ایجاد خواهد کرد به مراتب بهتر و بالاتر از رویکردهای افراطی و تفریطی نسبت به شادی و نشاط می باشد. از دیدگاه اسلام، عوامل زیادی بر شادی و نشاط موثر است که ازمهمترین آنها میتوان به ایمان و اعتقاد قلبی، رضایت، مبارزه با نگرانی، تبسم و خنده، مزاح و شوخی، بویخوش، پوشیدن لباسهای روشن، حضور در مجالس شادی، ورزش، امید به زندگی، نگاهکردن به طبیعت و تفریح و سیر و سفر اشاره کرد. از دیدگاه اسلام محتوا و قالب شادی و نشاط، نباید با روح توحیدی و انسانی اسلام در تضاد باشد زیرا هر پدیده ای که انسان را از آرمان و غایت اصلی خویش دور کند، به هیچ وجه مقبول اسلام نخواهد بود. بنابراین، پدیده شادی و عوامل آن، به عنوان یک نیاز اساسی و ضروری تا حدی روا و مجاز است که مانع رسیدن انسان به هدف اصلی نشود. بنابراین مهمترین معیارهای شادی و نشاط در اسلام شامل شادی و نشاط با محوریت توحید، شادی و نشاط در پرتو پرهیز از گناه، احیای ارزش ها، شاد کردن دیگران و شادی با ائمه معصومین علیهم السلام است.
نتیجهگیری: اسلام که دینی فطری و تأمین کننده نیازها و صلاح دنیا و آخرت انسان است، نه تنها مخالف شادی و فرح نیست، بلکه حامی و پشتیبان آن نیز است. پیام دین به انسانها این است که راه نجات از غم واندوه، ایمان بهخدا و یاد او است که به انسان آرامش و نشاط میبخشد. همچنین با راهنمایی منابع دینی میتوان شادی و نشاط واقعی را از شادیهای کاذب و زودگذر بازشناخت و بر دولتمردان جامعه اسلامی واجب است که فضای جامعه را بهگونهای طراحی کنند تا امکان پرداختن به شادی و نشاط فراهم شود که از ضروریات زندگی و نیاز بشر است.
واژههای کلیدی: زندگی اسلامی، شادی، کمال، نشاط
* نویسنده مسؤول: دکتر الهام آرام
کرامت اکتسابی و سلامت معنوی
دکتر محمد درگاه زاده*1 ، دکتر ولی الله عباسی2
1 استادیار دانشگاه بناب، بناب، ایران. 2 سطح چهار حوزه علمیه قم.
چکیده
زمینه و هدف: سلامت انسان دارای ابعاد و ساحتهای مختلفی است و تنها به تشخیص بیماری و سلامت بدن خلاصه نمیشود و ابعاد مختلف دیگری، مانند سلامت معنوی را نیز شامل میشود. این بُعد از سلامت در چند دهه اخیر مورد توجه پزشکان و روانشناسان واقع شده است و پیرامون آن مباحث گوناگونی شکل گرفته است. یکی از مباحثی که سلامت معنوی با آن در ارتباط است و در واقع زیربنای آن را تشکیل میدهد مفهوم کرامت اکتسابی است. کرامت انسان به کرامت ذاتی و اکتسابی تقسیم میشود که در این میان کرامت اکتسابی نقش مؤثری در سلامت معنوی دارد. از این رو مقاله حاضر بر آن است تا ارتباط این دو را نشان دهد.
روش بررسی: این پژوهش از نوع تحلیلی- توصیفی است که با استفاده از روش کتابخانهای و بهرهگیری از آیات و روایات انجام شده است.
یافتهها: انسان علاوه بر کرامت ذاتی از کرامت اکتسابی نیز برخوردار است. کرامت ذاتی که امری اعطایی و غیراختیاری است، نمیتواند مایه برتری انسان بر دیگر مخلوقات باشد، بلکه برخورداری از کرامت اکتسابی، به مثابه امری اختیاری و ارزشی است که سرنوشت نهایی انسان را رقم میزند و میتواند مایه مباهات انسان و برتری او نسبت به دیگر مخلوقات شود. وقتی که انسان به چنین کرامتی دست یافت در این صورت است که میتواند به سلامت معنوی دست یابد. و ایمان و عمل صالح مهمترین مؤلفه هایی هستند که میتوانند زمینه چنین امری را محقق سازند.
نتیجهگیری: بر اساس آیات قرآن کریم، ایمان و عمل صالح از مؤلفه های اساسی کرامت اکتسابی به شمار میروند که نقش مؤثری در تأمین و ارتقای سلامت معنوی دارند.
واژههای کلیدی: کرامت اکتسابی، سلامت معنوی، ایمان، عمل صالح
* نویسنده مسؤول: دکتر محمد درگاه زاده
ارزیابی، مقایسه و تحلیل مفهوم «سلامت» در کشف المحجوب بادیوان حافظ
دکتر غلامعلی زارع*1
1 دانشیار، گروه معارف اسلامی و دروس عمومی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: یکی از واژگان مشترک در «کشف المحجوب» و «دیوان اشعار حافظ»، واژه «سلامت» است. در این مقاله خواسته ایم تا با تأمل بر این واژه در دو اثر مذکور به اندیشه های این دو صاحب نظر و دیگر همتایان آنها در حوزه فرهنگ و ادب عرفانی نزدیکتر شویم.
روش بررسی: این پژوهش مبتنی بر مقایسه و تحلیل مفهوم «سلامت» در دو اثر مزبور با روش کتابخانهای و تحلیل محتوا تدوین شده است.
یافتهها: یافته ها حاکی از این است که از دیدگاه حافظ و هجویری و همتایان آنان معنای آسایش، آسودگی و ایمنی از «سلامت»، اگرچه در جای خود مطلوب است؛ اکتفا به این سطح، بیسطوح دیگر نشانه ضعف و کم همتی است که معلول اسارت در زخارف این دنیاست. وقتی جان آدمی در سراچه ترکیبات مادی، تخته بند نیازهای جسمانی اش میشود، دیگر مرغ جانش صفیر کنگره عرش را نمیشنود و نمیتواند به کوی حقیقت گذر کند. آدمی در این حالت بواقع به مرگ جان و روان مبتلاست و پیامران آمدهاند تا او را از این مرگ نجات داده، از حیات طیبه روحانی بهره مند سازند؛ به شرط آنکه آدمی آن قدر زنده باشد که ندای آنان را بشنود.
نتیجهگیری: از موارد کاربرد «سلامت» در دو اثر مورد مطالعه درمییابیم که معنای مطلوب، مقبول و مورد اهتمام این دو، «سلامت قلبی» است که هر کس از آن برخوردار باشد به تصریح قرآن صاحب «قلب سلیم» است که مبرا از بیماریهایی چون: شهوت، حسادت، هم و غم دنیا و مانند اینهاست.
واژههای کلیدی: سلامت، سلامت قلبی، عافیت، حافظ، هجویری
* نویسنده مسؤول: دکتر غلامعلی زارع ، پست الکترونیکی: zare@goums.ac.ir
نشانی: گرگان، بلوار هیرکان، مجموعه آموزش عالی فلسفی، دانشکده پزشکی، گروه معارف اسلامی و دروس عمومی، تلفن 32450107-017
مروری سیستماتیک بر مطالعات حوزه سلامت معنوی و سلامت روان کودکان و نوجوانان دانش آموز در مدرسه
زینب منصوری رضی*1
1 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور بندر ترکمن، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: امروزه روشن شده است که تأمین نیازهای روانی و عاطفی در گرو سلامت معنوی و دین نهفته است و این دو، مهمترین اصل برای تأمین سلامت روان است. این پژوهش با هدف مطالعات حوزه معنوی بر سلامت روان صورت گرفته است.
روش بررسی: روش مورد استفاده در این پژوهش کتابخانهای مبتنی بر منابع و متون مرتبط با موضوع پژوهشی بوده و مطالب گرداوری شده بر اساس پژوهشهای صورت گرفته است.
یافتهها: حاکی از آن است که سلامت معنوی تأثیر مثبتی بر سلامت روان کودکان و نوجوانان دانشآموز دارد و منجر به ارتقای وضعیت سلامت و پیشگیری از بیماریهای جسمی و روانی میشود و نیز در مقیاسی بزرگتر منجر به آرامش روانی در جوامع مذهبی میگردد.
نتیجهگیری: پژوهش حاضر نشان میدهد، توجه به اثرات مثبت دین و معنویت بر سلامت روان و مشکلاتی که نسل جوان و آیندهساز ما دارند (که بعضاً نشات گرفته از بیتفاوتی والدین به تربیت دینی در سالهای اخیر است) حائز اهمیت فراوان است. سلامت معنوی از آن کسانی است که ارتباط آنها با خداوند، خود، دیگر افراد جامعه و با محیط، کامل، مناسب و مطلوب است، وقتی که انسان معنویت را به عنوان مسئله اصلی خود در زندگی قرار دهد هم خالق خود را مورد توجه قرار میدهد و هم به خودباوری دست مییابد. از نظر سازمان بهداشت جهانی، سلامت روانی از قابلیت فرد در برقراری ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، توانایی در تغییر و اصلاح محیط اجتماعی خویش و حل مناسب و منطقی تعارضهای هیجانی و تمایلات شخصی خود است. واقعیت آن است که این عوامل و متغیرها چنان با هم تنیده شدهاند و با یکدیگر کنش متقابل دارند که تعیین نقش و سهم هر یک به دشواری امکانپذیر است. لذا این پژوهش به مروری سیستماتیک بر مطالعات حوزه سلامت معنوی و سلامت روان میپردازد.
واژههای کلیدی: سلامت معنوی، سلامت روان، کودکان و نوجوانان، دانشآموز
* نویسنده مسؤول: زینب منصوری رضی
نشانی: بندرترکمن، دانشگاه پیام نور.
مشارکت مذهبی به عنوان یک راهکار کلیدی در ارتقاء سلامت دوران سالمندی: یک مطالعه مروری یکپارچه
طاهره رمضانی*1، دکتر نسیبه زنجری2 ، دکتر شهاب پاپی3
1 دانشجوی دکترای سالمندشناسی، مرکز تحقیقات سالمندی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2 استادیار، مرکز تحقیقات سالمندی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، مازندران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: سالمندی، تغییرات فیزیولوژیک طبیعی، پیشرونده و غیر قابل بازگشت است که قوای جسمی و روانی را تحت تأثیر قرار میدهد. مشارکت مذهبی میتواند به سالمندان برای مواجهه با تغییرات دوران سالمندی و تنشهای زندگی کمک کند. مطالعه حاضر با هدف تعیین نقش مشارکت مذهبی به عنوان یک راهکار کلیدی در ارتقاء سلامت دوران سالمندی انجام گرفته است.
روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه مروری یکپارچه است که با جستجوی مقالات با استفاده از کلیدواژههایreligious involvement ، religious participation،religious attendance ، older adults، older people، aging، later life، elderly، health و well-being، مشارکت مذهبی، سلامت و سالمندی در پایگاههای اطلاعاتی از جملهWeb of Sciences ،Scopus ، PubMed وGoogle Scholar در بازه زمانی 2015 لغایت 2021 انجام شد. در مطالعه حاضر از 162 مقاله یافت شده، 26 مطالعه براساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند.
یافتهها: یافته های این مطالعه در 3 بخش اصلی نقش مشارکت مذهبی بر سلامت جسمی، سلامت روانی و سلامت اجتماعی سالمندان طبقهبندی و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. براساس نتایج، نقش مشارکت مذهبی در بُعد سلامت جسمی شامل مواردی مانند کاهش مرگ و میر، کاهش بار بیماریها، بهبود سبک زندگی و بهبود عملکرد فیزیولوژیک بود. نقش مشارکت مذهبی در بُعد سلامت روانی نیز شامل مواردی مانندکاهش افسردگی، اضطراب و اختلالات خواب، افزایش تابآوری، آرامش و رضایت از زندگی بود. همچنین نقش مشارکت مذهبی در بُعد سلامت اجتماعی شامل مواردی مانند دریافت حمایت اجتماعی و احساس انسجام اجتماعی بود.
نتیجهگیری: مشارکت در فعالیتهای مذهبی میتواند منجر به ارتقاء سلامت در دوران سالمندی گردد و با شناسایی نیازها و رفتارهای مورد علاقه سالمندان در این حوزه، پژوهشگران حوزه سلامت میتوانند مداخلات پیشگیرانهای با محوریت آموزشی و مراقبتی در راستای ارتقاء سلامت سالمندان ارائه نمایند.
واژههای کلیدی: مشارکت مذهبی، سلامت، سالمندی
* نویسنده مسؤول: طاهره رمضانی
نشانی: تهران، اوین، بلوار دانشجو، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تلفن 71732000-021
سلامت معنوی با آیات و اذکار جاری
دکتر سمیرا رسانه1 ، دکتر اصغر سپه وند*2
1 استادیار، گروه پرتوشناسی و فیزیک پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران.
2 دانشیار، گروه انگل شناسی و قارچ شناسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: در زندگی آدمی موقعیت ها و فراز و فرودهایی وجود دارد که باعث رنجش و آزردگی روح و جسم او میگردد و چه بسا انسانهایی که تحت تاثیر فشار ناشی از این دشواری ها و کمبودها و عدم تحمل آنها، دست به اقدامات جنون آمیزی مثل خودکشی و دگرکشی میزنند. از آن سو انسانهایی که قلبشان با نورالهی روشن است ،برای حفظ آرامش و نشاط خود در چنین مواقعی، رو به سوی خداوند آورده و با یاد و خواندن اذکار، آیات و یا سوره هایی از قرآن سعی می کنند آرامش، رضایت خاطر و خویشتن داری را به خود بازگردانند تا بتوانند از این تنگناهای زندگی به سلامت عبور کنند. این دسته از آیات و اذکار قرآنی و دینی که فرد با آنها دلبستگی خاصی داشته، با آنها زندگی می کند، بر قرائت و یاد آنها مداومت نموده، از پیام ها و نکات آنها بهرمند گردیده و به زندگیش نیروی تازه ای می دهند را آیات جاری گویند. در متون دینی برای این اذکار؛ اثرگذاری ها و خصوصیات ویژه و متنوعی ذکر شده است که می تواند بر حالات و روحیات افراد انس گیرنده با آن موثر باشد. در این پژوهش به بررسی آیات و اذکار جاری در بین دانشجویان دانشگاه علوم پرشکی لرستان و بررسی اثرات معنوی آنها در فرد انس گیرنده پرداخته شده است.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی، بر روی 100 دانشجو از دانشجویان این دانشگاه، شامل رشته های مختلف که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند انجام گرفت. برای جمع آوری اطلاعات آیات و اذکار جاری در بین دانشجویان از پرسشنامه محقق ساخته که با استفاده ازگوگل فرم طراحی شده بود کمک گرفته شد. سوالات به دو دسته آیات و اذکار جاری در مواقع عادی روزمره و موقعیت های دشوار تقسیم شدند. بعد از دستهبندی پاسخ ها، نتایج بررسی گردید.
یافتهها: بررسی و دسته بندی پاسخ های پرسشنامه نشان داد بیشترین آیات مورد استفاده دانشجویان این دانشگاه چه در زندگی روزمره و چه در سختیها و مشکلات زندگی به ترتیب به آیت الکرسی، بسم الله الرحمن الرحیم، سوره توحید، سوره ناس و سوره حمد است. بیشترین اذکار نیز صلوات، لاحول ولا قوه الا بالله علی العظیم ذکر گردید.
نتیجهگیری: در متون دینی برای هریک از آیات و اذکار مورد بررسی، خواص و ویژگی های متنوعی مانند شفابخشی،رفع نگرانی ها، درمان خشم ،آرامش ،رفع بیماریها و نا امیدی ها بیان شده است.از جمله آثار و خواص آیت الکرسی ؛ آرامش، دوری از چشم زخم، زیاد شدن حافظه، برآورده شدن حاجات،رفع گرفتاری، شفای دردها، امنیت در سفر،دوری از بلاها و گناهان و نیز برای سوره های حمد و توحید شفابخشی،برآورده شدن حاجات، برکت و گشایش روزی و... ذکر شده است. افرادی که با این آیات نورانی مانوس هستند، از بسیاری از این آثار در زندگی روزمره و در سختیها و دشواریها بهره برده و به این ترتیب سلامت روحی و معنوی و شخصیت خود را تثبیت و حفظ مینمایند.
واژههای کلیدی: آیات جاری، اذکار جاری، سلامت معنوی
* نویسنده مسؤول: دکتر اصغر سپه وند ، پست الکترونیکی: fungimed44@yahoo.com
نشانی: خرم آباد، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، دانشکده پیراپزشکی، گروه گروه انگل شناسی و قارچ شناسی پزشکی،، تلفن 44309971-066
نقش رفتارهای اخلاقی در سلامت روانی
حسین منصوری رضی*1 ، حمید زارعی سمنگان2
1 سطح4 حوزه علمیه قم، قم، ایران.2 سطح 3 حوزه علمیه کارشناسی ارشد مشاوره اسلامی، عضو سازمان نظام روانشناسی.
چکیده
زمینه و هدف: انسان برای رستگاری علاوه بر ایمان، به رفتارهای شایسته به همراه ایمان نیازمند است. یکی از اقسام رفتارهای دینی، رفتارهای اخلاقی است، که فرد برای رابطه با دیگران و جامعه بدان نیازمند است. اخلاق در منابع اسلامی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و دینداری بدون مسائل اخلاقی، قابل تصور نیست. مؤمن واقعی باید هم رابطه ای درخور با خدا و هم رابطه ای مناسب با مردم داشته باشد. که در این صورت موجب سلامتی روان و دور ماندن از گرفتاری ها و اضطراب ها می گردد.
روش بررسی: این نوشتار با رویکرد تحلیلی و توصیفی است و با تکیه بر آیات قرآن کریم و روایات حضرات معصومین (علیهم السلام) بر آن است تا به نقش رفتارهای اخلاقی در سلامت روانی بپردازد. با تأمل در منابع اسلامی معلوم می شود در حوزه اخلاق اجتماعی؛ حُسن خُلق، تواضع، خیرخواهی، قناعت و در حوزه اخلاق فردی؛ توکل، زهد، صبر، رفتارهای مثبت اخلاقی است که در سلامت روانی انسان مؤثر است.
یافتهها: یکی از مؤلفه های مهم سلامت روانی، ارتباط مناسب داشتن با دیگران و جامعه است. انسان موجودی اجتماعی است و زندگی بدون ارتباط با دیگران برایش ناممکن و دست کم، بسیار سخت است. بنابراین عمل به صفات اخلاقی، نقش سازندهای در سلامت روانی افراد و تأثیرات مطلوبی بر روی بهبود روابط اجتماعی با دیگران دارد.
نتیجهگیری: اخلاق نه تنها برای سعادت اخروی، که برای رفاه و آسایش در زندگی دنیوی نیز لازم و ضروری است. اصولاً آرامش در زندگی در سایه التزام به فضیلت های اخلاقی ممکن است تا بدینوسیله از جنبه های سلامت روانی بیشتر بهره مند گردد و بدون التزام به آنها حتی فرد در زندگی روزمره دچار گرفتاری و ناراحتی خواهد شد.
واژههای کلیدی: رفتارهای اخلاقی، سلامت روانی، سلامت معنوی، آیات و روایات
* نویسنده مسؤول: حسین منصوری رضی
نشانی: قم، حوزه علمیه قم.
نقش رفتارهای عبادی در سلامت روانی
حسین منصوری رضی*1 ، حمید زارعی سمنگان2
1 سطح4 حوزه علمیه قم، قم، ایران.2 سطح 3 حوزه علمیه کارشناسی ارشد مشاوره اسلامی، عضو سازمان نظام روانشناسی.
چکیده
زمینه و هدف: انسان برای رستگاری علاوه بر ایمان، به رفتارهای شایسته به همراه ایمان نیازمند است. یکی از اقسام رفتارهای دینی، رفتارهای عبادی است، که فرد برای ارتباط با خداوند آنها را انجام می دهد. عبادت آخرین درجه تواضع است و تنها شایسته کسی است که نهایت اکرام و نعمت را در حق انسان داشته است. و میزان بهره برداری از منافع دنیوی و اخروی رفتارهای عبادی به انگیزه عبادت کننده و وصول به باطن این اعمال بستگی کامل دارد. که انسان با ارتقا بخشیدن به کیفیت عبادت خود در رتبه بالاتر و در نهایت، از جنبه های سلامت روانی بیشتری بهره مند خواهد بود.
روش بررسی: این نوشتار با رویکرد تحلیلی و توصیفی است و با تکیه بر آیات قرآن کریم و روایات حضرات معصومین (علیهم السلام) بر آن است تا به نقش رفتارهای عبادی در سلامت روانی بپردازد. با تأمل در منابع اسلامی معلوم می شود آرامش روانی، بالا بردن ظرفیت روانی، ارضای نیازها، انسجام شخصیتی، پاکسازی درون، تقویت اراده، حمایت اجتماعی، تجربه دینی و عرفانی از پیامدهای مثبت رفتارهای عبادی در سلامت روانی انسان می باشد.
یافتهها: حقیقت عبادت آن است که انسان خود را مملوک پروردگار خویش احساس کند، چنین کسی با مشاهده مملوک بودن خود و عظمت مالک خویش، نهایت تواضع و خضوع را در برابر خداوند خواهد داشت. بنابراین روح عبادت، تسلیم بی قید و شرط در برابر کمال مطلق است. لذا التزام به عبادت، نقش سازندهای در سلامت روانی افراد و تأثیرات مطلوبی بر روی بهبود محیط اجتماعی دارد.
نتیجهگیری: میزان بهره برداری انسان از سلامت روانی رفتارهای عبادی، به انگیزه عبادت کننده بستگی کامل دارد. از این روی فرد باید در ارتقا بخشیدن به کیفیت عبادت خود بکوشد.تا از جنبه های سلامت روانی بیشتر بهره مند گردد.
واژههای کلیدی: رفتارهای عبادی، سلامت روانی، سلامت معنوی، آیات و روایات
* نویسنده مسؤول: حسین منصوری رضی
نشانی: قم، حوزه علمیه قم.
|
|
|
|
|
|
|
|
