fa سرطان مری از دیدگاه زمین شناسی پزشکی در استان گلستان عمومى General تحقيقي Original Articles زمینه و هدف: سرطان مری یکی از ده سرطان شایع در سطح جهان است. استان گلستان در کمربند سرطان مری جهان قرار دارد و این کمربند نیز بر کمربند نهشته های لسی جهان منطبق است، لذا احتمال می رود که ارتباط تنگاتنگی بین نهشته های لسی و بروز برخی از بیماری های اندومیک مانند سرطان مری وجود داشته باشد. در سطح استان گلستان نهشته های لسی از شرق به غرب گسترش دارند، لذا نهشته های لسی به عنوان یکی از عوامل خطرزا در اتیولوژی سرطان مری با دیدگاه زمین شناسی پزشکی، مورد بررسی قرار گرفت.روش بررسی: در این مطالعه نمونه برداری از نهشته های لسی استان گلستان از شرق به غرب انجام شد. نمونه های جمع آوری شده برای شناسایی کانی های موجود، مورفولوژی سطحی کانی ها و تجزیه شیمیایی به ترتیب از روش پراش پرتوایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و انرژی پراکندگی تجزیه اشعه ایکس (EDAX) استفاده شد.یافته ها: در مطالعات کانی شناسی کانی های غالب کوارتز، فلدسپار و کلسیت بوده و کانی های رسی آن نیز (9.2 درصد) ایلیت و کلریت بود. مقدار سیلیس از 56.3 تا 45.4 درصد از شرق به غرب متغیر بود. اندازه ذرات لس ها از شمال شرقی به طرف جنوب غربی کاهش یافته و ترکیبات شیمیایی نهشته های لسی حاوی K, Al, Si و Ca بود که آنها را می توان به کانی های کوارتز، فلدسپار، کلسیت، ایلیت و کلریت نسبت داد.نتیجه گیری: بر طبق شواهد زمین شناسی پزشکی، شاید نهشته های لسی استان گلستان را بتوان به دلیل تاثیر کانی های رسی بر چرخه بیوشیمیایی، وجود سیلیس بالا در ترکیبات شیمیایی نهشته های لسی و ارتباط مستقیم اندازه دانه ها را به عنوان اتیولوژی شیوع سرطان مری در نظر گرفت. به طوری که تغییرات شیوع سرطان مری در این 30 سال اخیر در استان هنوز بیانگر درصد بالای شیوع سرطان مری در بخش شرقی آن که دارای گسترگی زیادی از نهشته های لسی است، می باشد. Background&Objective: Cancer of the esophagus ranks among the 10 most frequent cancers in the world. As esophagus cancer belt is coincide with loess deposits belt of the world, So there is possibility of close relationship between loess deposits and certain endemic diseases such as esophagus Cancer. This study deals with Loess deposits with medical geology aspect toward diagnosis and prognosis. Materials&Methods: In this study sampling from loess deposits from East towards West of Golestan province has been done. Collected samples have been undergone diffraction X-ray (XRD), scanning electron microscopy (SEM) and Energy dispersive X-ray analysis (EDAX) for determination of minerals, Surface morphology of minerals and chemical analysis for further studies respectively. Results: In mineralogical studies dominated minerals are quartz, feldspar and calcite. Clay minerals are illite and chlorite, which are about 9.3%. The amount of quartz is variable from 56.3 to 45.4. The grains sizes are decreasing from northeast to southwest. Chemical analysis of loess deposits contain Si, Al, K and Ca, which are related to presence of quartz, feldspar, calcite, illite and chlorite minerals. Conclusion: According to medical geology evidences, loess deposits of Golestan province could be considered due to the effects of clay minerals on biochemical cycle, chemical composition of loess deposit for its high silica percentage and direct relationship of grain size with ethiology of esophagus cancer incidence. As variation of esophagus cancer incidence in Golestan province in last 30 years indicates that still high percentage of esophagus cancer incidence which is reported in eastern of province is occurred on loess deposits. سرطان مری, نهشته های لسی, زمین شناسی پزشکی, استان گلستان Esophagus Cancer, loess deposits, Medical Geology, Golestan Province 50 57 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-90&slc_lang=fa&sid=1 Raghimi M مصطفی رقیمی 5900319475328460048163 5900319475328460048163 Yes Ramezani Mojaveri M مریم رمضانی مجاوری 5900319475328460048164 5900319475328460048164 No