fa اثر استرس امتحان بر تغییرات کورتیزول بزاق و نبض دانش آموزان و تاثیر ویژگی های شخصیتی بر آن عمومى General تحقيقي Original Articles زمینه و هدف: امتحانات یکی از مهم ترین عوامل استرس زا در مدارس و دانشگاه ها هستند که پیامدهای روان- فیزیولوژیک مختلفی دارند، اما اثرات آنها بر کودکان مورد توجه قرار نگرفته است. این مطالعه به منظور بررسی اثرات استرس امتحانات نهایی بر فعالیت محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- آدرنال (تغییرات کورتیزول بزاقی) و فعالیت دستگاه اعصاب خودکار (نبض) در کودکان انجام شد.روش بررسی: 100 دانش آموز (50 پسر و 50 دختر) پایه پنجم دبستان از دو مدرسه در منطقه 5 آموزش و پرورش تهران به صورت تصادفی انتخاب شدند و به سوالات پرسشنامه های شخصیتی نوجوانان آیزنک پاسخ دادند. پس از اطمینان از سلامت جسمی و روانی آنها براساس پرونده بهداشتی و معاینات بالینی و کنترل متغیرهای خواب، تغذیه، دارو و ورزش، نمونه های بزاقی و نبض آنها 5 بار یعنی بار اول یک هفته قبل از امتحانات نهایی و سه بار در طول امتحانات ریاضی، تاریخ و علوم و بار پنجم یک هفته پس از امتحانات در ساعات 9 تا 10 صبح گرفته شد. میزان کورتیزول بزاقی در آزمایشگاه با روش الیزا تعیین گردید.یافته ها: میزان کورتیزول در طول امتحانات نسبت به قبل و بعد از امتحانات به صورت معناداری (0.05>P) افزایش یافت و از میان متغیرهای جنسیت، سایکوزگرایی، نوروزگرایی و درونگرایی- برونگرایی تنها تاثیر سایکوزگرایی و درونگرایی- برونگرایی (0.05>P) معنادار بود. همچنین اندازه گیری های مکرر 5 بار نبض آزمودنی نشان داد که میزان نبض نیز در ایام امتحانات در قیاس با قبل و بعد از امتحانات افزایش یافته است (0.05>P).نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که امتحانات نهایی به عنوان منابع استرس زا کورتیزول بزاقی و نبض کودکان را افزایش می دهند و افزایش کورتیزول تحت تاثیر شخصیت و افزایش نبض تحت تاثیر جنسیت کودکان است. Background & Objective: Examinations are among the most important stressors in schools and universities that result to psycho physiological outcomes but these effects on children has not been paid much attention. This study was done to determine the effect of stress of final examinations on the activation of hypothalamus-pituitary-adrenal axis (change of salivary cortisol) and autonomous nervous system (pulse rate) in children. Materials & Methods: A total of 100 children (50 boys, 50 girls) in 5th grade aged less than 12 years from two primary schools of five educational district in Tehran were chosen randomly. The subjects completed Adolescent&rsquo;s Eysenck personality inventory. Physical and mental health was reviewed the medical history, clinical examinations and after controlling sleep, food, drug and sport variables, salivary samples and pulse rates were taken five times as follows: once a week before and then three times through mathematics, history and science exams and once a week after passing the exams at 9 to 10 am .Salivary cortisol samples were analysed by ELISA method. Results: Cortisol levels increased significantly during examinations in compare with cortisol levels before and after examinations. Depending to sex, psychoticism, neuroticism and extroversion &ndash;introversion variables, only the effect of psychoticism and extroversion &ndash;introversion are statistically significant (P<0.05). Also repeated analysis of variance for pulse rate indicated the increase rate of later factor (P<0.05). Conclusion: Final examinations as a stressor resource increase salivary cortisol and pulse rates of children. Personality factors can modulate the effect of examinations on salivary cortisol. Sex also modulates pulse rates increasing during academic examinations. استرس امتحان, محور HPA, کورتیزول بزاقی, نبض, شخصیت کودکان Examination stress, HPA axis, Salivary cortisol, Pulse, Children personality 19 26 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-59&slc_lang=fa&sid=1 A.Alipour (PhD) احمد علی‌پور 5900319475328460048267 5900319475328460048267 Yes SM.Siadati (MD) سیدمحمد سیادتی 5900319475328460048268 5900319475328460048268 No