fa کاربرد الگوی بین نظریه‌ای در تبیین وضعیت رفتار مصرف سیگار نظام سلامت Health System تحقيقي Original Articles <p dir="RTL" style="font-style:normal;"><span style="font-size:11px;">زمینه و هدف : مصرف سیگار یکی از مهم‌ترین عوامل خطر برای بسیاری از بیماری‌ها بوده و خطر مرگ زودرس را افزایش می‌دهد. الگوی بین نظریه‌ای یکی از الگوهای مطالعه رفتار سلامتی به خصوص رفتارهای اعتیادآمیز است. این مطالعه با هدف فهم استعمال سیگار بر اساس الگوی بین نظریه‌ای در بین افراد سیگاری شهر گرگان انجام گردید.</span></p> <p dir="RTL" style="font-style:normal;"><span style="font-size:11px;">روش بررسی : این مطالعه مقطعی با رویکرد توصیفی &ndash; تحلیلی روی 450 مرد سیگاری انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌های مراحل تغییر <span dir="LTR">DiClemente</span> ، تعادل تصمیم‌گیری و خودکارآمدی <span dir="LTR">Velicer</span> و فرایندهای تغییر <span dir="LTR">Prochaska</span> و وابستگی به نیکوتین <span dir="LTR">Fagerstrom</span> بود.</span></p> <p dir="RTL" style="font-style:normal;"><span style="font-size:11px;">یافته‌ها : بر اساس مراحل تغییر <span dir="LTR">39.1%</span> در مرحله پیش تفکر، <span dir="LTR">13.8%</span> در مرحله تفکر، <span dir="LTR">42.4%</span> در مرحله آمادگی، <span dir="LTR">2.7%</span> در مرحله عمل و <span dir="LTR">2%</span> دیگر در مرحله نگهداری بودند. بین مراحل تغییر مصرف سیگار با تمامی سازه‌های الگوی بین نظریه‌ای و آزمون وابستگی به نیکوتین ارتباط آماری معنی‌داری وجود داشت (<span dir="LTR">P<0.05</span>). مضرات مصرف سیگار، فرایندهای خود ارزیابی مجدد، خودرهایی و آزادی اجتماعی دارای اندازه اثر بزرگ بودند و فرایند جستجوی روابط یاری‌رسان کمترین اندازه اثر را داشت.</span></p> <p dir="RTL" style="font-style:normal;"><span style="font-size:11px;">نتیجه‌گیری : سازه مضرات مصرف سیگار، فرایند خودارزیابی مجدد، خودرهایی و آزادی بیشترین قدرت پیش‌بینی‌کنندگی حرکت در طول مراحل تغییر مصرف سیگار را دارند. همچنین جستجوی روابط یاری‌رسان کمترین اندازه اثر را داشت.</span></p> <p><strong>Background and Objective: </strong>Smoking is one of the important risk factors for many diseases and increases the premature death.Transtheoretical models is one of the behavioral models for behavior understanding specifically in addictive behaviors. This study was done to evaluate the application of transtheoretical model to determination of smoking behavior among smokers.</p> <p><strong>Methods: </strong>This descriptive - analytical study conducted on 450 male smokers in Gorgan, northern Iran during 2014. Data gathering instruments were Diclemente smoking stages of change, Velicer decisional balance and temptation, Prochaska processes of change measurements along Fagerstrom test for nicotine dependency.</p> <p><strong>Results: </strong>Based on the stages of changes, 39.1%, 13.8%, 42.4%, 2.7% and 2% of subjects were in precontemplation, contemplation, preparation, action and maintenance stage, respectively. There was a significant relationship between stages of change with all transtheoretical model variables and nicotine dependency (P<0.05). Cons of smoking, self-reevaluation, self-liberation, and social liberation had the highest effect while helping relationship had the lowest effect.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>Cons of smoking, self-reevaluation, self-liberation, and social liberation had the strongest predictors of smoking stages movement. Helping relationship had the lowest predictor of smoking stages movement.</p> مصرف سیگار , الگوی بین نظریه‌ای , مراحل تغییر Smoking, Transtheoretical Model, Stages of change 103 110 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-931&slc_lang=fa&sid=1 GR Sharifirad غلامرضا شریفی راد 5900319475328460049655 5900319475328460049655 No Professor, Health Education and Promotion Department, School of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran. استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران. AR Charkazi عبدالرحمان چرکزی charkazi@goums.ac.ir 5900319475328460049656 5900319475328460049656 Yes Assistant Professor, Environmental Health Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. استادیار، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. K Mirkarimi کمال الدین میرکریمی 5900319475328460049657 5900319475328460049657 No Assistant Professor, Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. استادیار، مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. NS Seyyedghasemi نویساسادات سیدقاسمی 5900319475328460049658 5900319475328460049658 No M.Sc in Biostatistic, Public Health Department, School of Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. کارشناس ارشد آمار زیستی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. H Shahnazi حسین شهنازی 5900319475328460049659 5900319475328460049659 No Assistant Professor, Department of Health Promotion and Health Education, School of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. F Hajili Davaji فرشید حاجیلی دوجی 5900319475328460049660 5900319475328460049660 No B.Sc Student of Public Health, Public Health Department, School of Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. دانشجوی کارشناسی بهداشت عمومی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. AH Mirzaali عبدالمجید میرزاعلی 5900319475328460049661 5900319475328460049661 No B.Sc Student of Public Health, Public Health Department, School of Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. دانشجوی کارشناسی بهداشت عمومی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.