fa اثر عصاره آبی میوه گیاه لیسیوم روسنیکوم بر شاخص‌های مورفومتریک و هیستوپاتولوژیک اندام‌های لنفاوی موش سوری فیزیولوژی - فارماکولوژی Physiology - Pharmacology تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : اثر گیاه لیسیوم بارباروم (Lycium barbarum L.) در افزایش قدرت ایمنی گزارش شده است. این مطالعه به منظور تعیین اثر عصاره آبی میوه گیاه لیسیوم روسنیکوم (Lycium ruthenicum L.) بر شاخص‌های مورفومتریک و هیستوپاتولوژیک اندام‌های لنفاوی موش سوری انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه تجربی 36 سر موش سوری از نژاد BALB/c به صورت تصادفی در شش گروه 6 تایی کنترل و تیمار قرار گرفتند. عصاره آبی میوه گیاه لیسیوم روسنیکوم در دوزهای 50، 100، 200، 400 و 800 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن طی 21 روز برای گروه‌های تیمار گاواژ گردید. گروه کنترل 100 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن سرم فیزیولوژی را به روش گاواژ دریافت نمودند. پس از مدت تیمار، افزایش نسبی وزن بدن، تغییرات مورفومتری، هیستومورفومتری و هیستوپاتولوژی تیموس، عقده لنفاوی و طحال بررسی شد. یافته‌ها : تجویز این عصاره در دوزهای 50 و 100 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن اثری بر وزن موش‌ها نداشت؛ اما در دوزهای بالاتر سبب کاهش وزن بدن گردید (P<0.05). ایندکس تیموس در دوز 800 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن نسبت به گروه کنترل کاهش آماری معنی‌داری داشت (P<0.05). نتایج هیستومورفومتریک تیموس نشان داد ضخامت بخش مرکزی در دوزهای پایین به‌صورت معنی‌داری افزایش یافت (P<0.05)؛ اما در دوزهای بالاتر تفاوتی با گروه کنترل مشاهده نگردید. ضخامت کپسول در عقده لنفاوی و طحال در دوز800 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن نسبت به گروه کنترل افزایش معنی‌داری نشان داد (P<0.05). با توجه به یافته‌های هیستوپاتولوژیکی، دوزهای 50، 100 و 200 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره این گیاه بر اندام‌های لنفاوی باعث تحریک و ارتشاح سلول‌های ایمنی و افزایش خونسازی شد؛ اما در دوزهای 400 و 800 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن سبب فیبروز کپسول، دژنراسیون فولیکول‌ها و آپوپتوز در سلول‌های داربست سلولی و نیز آسیب در اندام‌های لنفاوی این گروه‌ها گردید. نتیجه‌گیری : دوزهای 400 و 800 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن از عصاره آبی میوه گیاه لیسیوم روسنیکوم باعث تغییرات هیستوپاتولوژیک اندام‌های لنفاوی موش آزمایشگاهی می‌گردد. Background and Objective: Several studies reported the immunological activity of Lycium barbarum. This study carried out to determine the effect of aqueous extract of fruits of Lycium ruthenicum L. on morphometric and histomorphometric indices in mice lymphatic organs. Methods: In this experimental study, 36 adult mice were randomly allocated into six experimental and control groups. The experimental groups were received Lycium ruthenicum L. fruit aqueous extract in the doses of 50, 100, 200, 400 and 800 mg/kg/bw, daily by feeding tube for 21 days. In the control group animals were recived 100 mg/kg/bw of saline using feeding tube. After the treatment, the relative increase in the body weight, morphometric, histomorphometric and histopathologic indices in thymus, lymph node and spleen were measured. Results: The administration of extract in doses of 50 and 100 mg/kg/bw did not effect on body weight of mice but in the doses of 200, 400 and 800 mg/kg/bw significantly reduced the body weight (P<0.05).Thymus index in 800 mg/kg/bw of extract significantly reduced in comparison with controls (P<0.05). Thickness of thymus medulla in low doses significantly increased while it was not visible in higher doses (P<0.05). Thickness of capsule in lymph node and spleen in dose of 800 mg/kg/bw significantly increased in comparison with control group (P<0.05). Low doses of the Lycium barbarum extract increased stimulation and infiltration of the immune cells and hematopoiesis in the lymphoid organs while in doses of 400 and 800 mg/kg/bw caused pathological changes including fibrosis in capsule, degeneration in follicles and stromal cell apoptosis. Conclusion: Aqueous extract of fruits of Lycium ruthenicum L. in doses of 400 and 800 mg/kg/bw causes histopathological alterations in the lymphoid organs. لیسیوم روسنیکوم , هیستومورفومتری , هیستوپاتولوژی , تیموس, عقده لنفاوی , طحال Lycium ruthenicum L., Histomorphometry, Histopathology, Thymus, Lymph node, Spleen 24 31 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-842&slc_lang=fa&sid=1 Sadeghinezhad J جواد صادقی نژاد 5900319475328460049906 5900319475328460049906 No Assistant Professor, Department of Basic Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, University of Tehran, Tehran, Iran استادیار، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران Mahmoudi Kordi F فاطمه محمودی کردی ac.mahmoodi@azaruniv.ac.ir 5900319475328460049907 5900319475328460049907 Yes Assistant Professor, Department of Biology, Faculty of Science, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran استادیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز Limoei H حسین لیمویی 5900319475328460049908 5900319475328460049908 No Veterinary Anatomist دکتری تخصصی علوم تشریحی دامپزشکی Rostami S سعدی رستمی 5900319475328460049909 5900319475328460049909 No M.Sc in Biology, Faculty of Science, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran کارشناس ارشد زیست شناسی سلولی مولکولی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز