fa اثر اسانس زیره سیاه بر زخم معده القا شده موش‌های صحرایی فیزیولوژی - فارماکولوژی Physiology - Pharmacology تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : زیره سیاه در طب سنتی ایرانی برای درمان بسیاری از بیماری‌ها از جمله اختلالات دستگاه گوارشی و به‌ویژه درمان زخم‌های معدی کاربرد دارد. این مطالعه به منظور تعیین اثر اسانس زیره سیاه بر زخم معده القا شده با ایندومتاسین و اتانول در موش‌های صحرایی انجام شد. روش بررسی : در این مطالعه تجربی میزان LD₅₀ موش‌های صحرایی بر اساس روش لورک تعیین شد. برای بررسی مسمومیت کوتاه‌مدت 24 سر موش به‌طور تصادفی به 4 گروه 6 تایی تقسیم شدند. در گروه‌های اول تا سوم به ترتیب غلظت‌های 80 ، 125 و 250 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن از اسانس زیره سیاه و در گروه چهارم حجم برابری از توین 80 (2درصد) به مدت 14 روز به موش‌ها خورانده شد. برای سنجش فعالیت ضدزخمی اسانس زیره سیاه موش‌های صحرایی در گروه‌های 6 تایی شامل دریافت کننده توین، دریافت کننده سایمتدین 100 mg/kg/bw ، امپرازول 30 mg/kg/bw و اسانس زیره سیاه با دوزهای 20, 40, 80 mg/kg/bw در دو گروه زخم معده القا شده با ایندومتاسین 100 mg/kg/bw و اتانول خالص یک میلی‌لیتر قرار گرفتند. یافته‌ها : مقدار LD₅₀ برابر با 375 mg/kg محاسبه شد. دریافت تک دوز و روزانه در دوزهای مورد بررسی بدون این که تغییری در رفتار، وزن بدن و وزن ارگان‌های آنها ایجاد نماید؛ توسط موش‌ها تحمل گردید. در پایان دوره تغییر معنی‌داری در میزان پروتئین تام، آلانین آمینوتراسفراز (ALT) و آسپارتات آمینوتراسفراز (AST) مشاهده نگردید. تیمار با اسانس زیره در دوزهای 40, 80 mg/kg/bw توانست شاخص زخم در مدل زخم معده ایجاد شده با ایندومتاسین را به‌ترتیب به میزان 2.8&plusmn;27.41 درصد و 1.01&plusmn;18.02 درصد کاهش دهد (P<0.05). در مدل زخم اتانولی نیز در دوزهای 40, 80 mg/kg/bw میزان مهار زخم به‌ترتیب 4.3&plusmn;65.65 درصد و 16&plusmn;58.42 درصد تعیین شد (P<0.05). شاخص پیشگیری زخم در مدل زخم معده ایجاد شده با ایندومتاسین در تیمار با اسانس زیره در دوزهای 40 و 80 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن به ترتیب 37.98% و 59.21% و در مدل زخم اتانولی در دوزهای 40, 80 mg/kg/bw به ترتیب 12.4% و 22.05% تعیین شد. نتیجه‌گیری : اسانس حاصل از زیره سیاه بی‌خطر و به صورت حفاظتی در دوزهای 40, 80 mg/kg/bw توانست زخم معده ایجاد شده را کاهش دهد و این اثر وابسته به دوز بود. Background and Objective: Bunium percicum is often used in Iranian traditional medicine for the treatment of gastrointestinal disorders particularly gastric ulcer.This study was done to evaluate the antiulcerogenic effect of Bunium percicum Boiss.essential oil against indomethacin and ethanol &ndash; induced ulcer models in Wistar rats. Methods: This experimental study was carried out on rats weighing 200-220 g in veterinary college of Urmia University, Iran. LD₅₀ was calculated based on Lorke&rsquo;s method. To evaluate the short term oral toxicity, animals were allocated into four group of six each. In groups 1-3 animals were received orally 250, 125, 80 mg/kg/bw of Bunium percicum Boiss.essential oil, respectively. Controls were received Tween 80 (2%) orally for 14 consecutive days and monitored daily. Bunium percicum Boiss. essential oil was administered orally at doses of 20, 40 and 80 mg/kg/bw and cimetedin (10 mg/kg/bw) and omopirazol (30 mg/kg/bw) in indomethacin and ethanol&ndash;induced ulcer models. Results: The LD₅₀ was 375 mg/kg/bw. Daily single oral doses of Bunium percicum Boiss.essential oil tolerated behaviorally after 14 days without any alterations in body and organs weight, food, water consumption and serum total protein, alanine and aspartate aminotransferase activity. The preventive index in doses of 40 and 80 mg/kg/BW of Bunium percicum Boiss.essential oil was 37.98% and 59.21%, respectively in the indomethacin -induced ulcer model (P<0.05). In the model of ethanol -induced ulcer, the preventive index in doses of 40 and 80 mg/kg of Bunium percicum Boiss. essential oil was 12.40% and 22.05%, respectively (P<0.05). Conclusion: The essential oil of Bunium percicum Boiss is completely &lsquo;&lsquo;safe&rsquo;&rsquo; and at the doses of 40 and 80mg/kg/bw significantly prevent gastric ulcers in animal model. زیره سیاه , زخم معده , ایندومتاسین , اتانول Bunium percicum Boiss., Gastric ulcer, Indomethacin, Ethanol 37 44 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-742&slc_lang=fa&sid=1 Jalilzadeh-Amin G قادر جلیل زاده امین g.jalilzadeh@urmia.ac.ir 5900319475328460050299 5900319475328460050299 Yes AssistantProfessor, Department of Clinical Sciences, Faculty of Veterinary Medicine, Urmia University, Urmia, Iran استادیار بیماری‌های داخلی دام‌های بزرگ، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه Yousefi AR علیرضا یوسفی 5900319475328460050300 5900319475328460050300 No Urmia University, Veterinary Surgery Resident, Urmia, Iran دستیار تخصصی جراحی دامپزشکی، دانشگاه ارومیه Abdollahi-Pirbazari M مهدی عبدالهی پیربازاری 5900319475328460050301 5900319475328460050301 No Tehran University, Small Animal Internal Medicine Resident, Tehran, Iran دستیار تخصصی بیماری‌های داخلی دام‌های کوچک، دانشگاه تهران