fa اثر مصرف کوتاه‌مدت ویتامین C و E بر شاخص پراکسیداسیون لیپید و کوفتگی عضلانی تاخیری در بازیکنان حرفه‌ای بسکتبال فیزیولوژی ورزشی Exercise Physiology تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : فعالیتی که با الگوی حرکتی جدید و یا با شدت زیادی انجام شود؛ اغلب منجر به احساس درد و ناراحتی عضلانی می‌شود که مشخصه آن تاخیر در بروز درد بوده و تحت عنوان کوفتگی عضلانی تاخیری نامیده می‌شود. این مطالعه به منظور تعیین اثر ویتامین C و E بر شاخص پراکسیداسیون لیپید و کوفتگی عضلانی تاخیری در بازیکنان حرفه‌ای تیم بسکتبال شهرداری گرگان انجام شد. روش بررسی : در این کارآزمایی بالینی 24 بسکتبالیست حرفه‌ای مرد به صورت تصادفی در چهار گروه مکمل Vitamin C (1000 mg) ، Vitamin E (800 IU) ، Vitamin E (400 IU)+Vitamin C (500 mg) و دارونما (Glucose 500 mg) قرار گرفتند. گروه‌ها مکمل و دارونما را دو ساعت قبل و 22 ساعت بعد از فعالیت پرس پا و اسکوات مصرف نمودند. نمونه‌های خونی قبل، بلافاصله، 24 و 48 ساعت بعد از فعالیت اندازه‌گیری و میزان کراتین کیناز، مالون دی‌آلدهید و ویتامین C و E سرم تعیین شد. میزان درد عضلانی ادراک شده در عضلات ساق و ران تعیین گردید. یافته‌ها : غلظت مالون‌دی‌آلدهید در گروه ویتامین E در دوره زمانی 24 تا 48 ساعت پس از فعالیت کاهش معنی‌داری را در مقایسه درون‌گروهی نشان داد (P<0.05). فعالیت کراتین‌کیناز سرم پس از فعالیت نسبت به سطوح پایه در هرچهار گروه افزایش یافت و این تفاوت‌ها 24 و48 ساعت بعد از فعالیت نسبت به سطوح پایه در هر چهار گروه معنی‌دار بود (P<0.05). میزان درد عضلانی ادراک شده در هر چهار گروه پس از فعالیت افزایش یافت؛ اما تفاوت معنی‌داری در بین گروه‌ها مشاهده نشد. نتیجه‌گیری : مصرف کوتاه مدت مکمل ویتامین C و E چه به تنهایی و چه توام اثری بر کاهش درد و آسیب عضلانی و پراکسیداسیون لیپید حاصل از فعالیت پرس پا و اسکوات ندارد. Background and Objective: An activity performed through a new motional pattern and very intensively often leads to a kind of muscle soreness whose indicator is delayed onset of pain, which is called Delayed Onset Muscle Soreness (DOMS). This study was done to determine the effect of vitamin C and E supplementation on lipid peroxidation and delayed onset muscle soreness in professional basketball players. Methods: In this clinical trial study, 24 male professional basketball players were randomly divided into four groups including vitamin C (1000 mg), vitamin E (800 IU), vitamin C (500 mg) + vitamin E (400 IU) and placebo (Glucose 500 mg). Supplement was consumed two hours before and 24 hours after leg press and scuat exercise. Blood samples were collected before the first supplementation and immediately (post- exercise), 24 hour and 48 hour after exercises. Serum creatine kinase (CK), malondialdehyde (MDA), vitamin C and vitamin E and the level of perceived muscle soreness were evaluated. Results: MDA in Vitamin E group significantly decreased in the 24-hr to 48-hr after the exercise in compared to bignning of exercise (P<0.05). Serum CK significantly increased 24-hr and 48-hr after the exercise in all groups (P<0.05). Muscle pain perception non significantly increased after the exercise in all groups in compare to baseline level. Conclusion: Short period supplementationin of vitamin C and E, either alone or in combination can not reduce pain and muscle damage and lipid peroxidation following the leg press and scuat exercise in professional basketball players. کوفتگی عضلانی تاخیری ,کراتین کیناز , مالون دی‌آلدهید , ویتامین C , ویتامین E Delayed onset muscle soreness, Creatine kinase, Malondialdehyde, Vitamin E, Vitamin C 12 20 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-739&slc_lang=fa&sid=1 Rabienejad A علی ربیع نژاد alirabienejad@yahoo.com 5900319475328460050286 5900319475328460050286 Yes M.Sc in Exercise Physiology, Sama Technical and Vocatinal Training College, Islamic Azad University, Gorgan Branch, Gorgan, Iran مربی گروه تربیت بدنی، آموزشکده فنی و حرفه‌ای سما، داتشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان Joshagani HR حمیدرضا جوشقانی 5900319475328460050287 5900319475328460050287 No Associate Professor, Department of Clinical Biochemistry, Laboratory Science Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشیار بیوشیمی بالینی، مرکز تحقیقات علوم آزمایشگاهی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Farzaneh Hesari A امین فرزانه حصاری 5900319475328460050288 5900319475328460050288 No Ph.D Candidate in Sport Physiology, University Hakim Sabzevari, Sabzevar, Iran دانشجوی دکتری فیزیولوژی ورزش، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار Agaalinejad H حمید آقا علی نژاد 5900319475328460050289 5900319475328460050289 No Assistant Professor, Department of Sport Physiology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشیار گروه فیزیولوژی ورزش، دانشگاه تربیت مدرس Khoshdel M مهیار خوشدل 5900319475328460050290 5900319475328460050290 No M.Sc In Exercise Physiology کارشناس تربیت بدنی