fa تاثیر همودیالیز بر روی سطح پراکسیداسیون لیپید پلاسما و فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان گلبول های قرمز در بیماران همودیالیزی شهر گرگان عمومى General تحقيقي Original Articles مقدمه و هدف: رادیکال های آزاد مولکول هایی هستند که در طی یک فرآیند طبیعی واکنش های متابولیسمی بدن تولید می شوند. بیمارانی که دچار بیماری مزمن کلیوی هستند و همودیالیز می شوند بیشتر در معرض تخریب سلولی رادیکال های آزاد می باشند. هدف از این مطالعه با توجه به تناقص یافته ها ارزیابی تاثیر همودیالیز بر روی پراکسیداسیون لیپید پلاسما و فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان گلبول قرمز ( گلوتاتیون پراکسیداز) قبل و بعد از عمل دیالیز و مقایسه آن با گروه کنترل می باشد تا تاثیر همودیالیز بر روی سطح پراکسیداسیون لیپید پلاسما و فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان گلبول قرمز بررسی گردد. مواد و روش ها: مطالعه از نوع تحلیلی و روش نمونه گیری مبتنی بر هدف (سرشماری) بوده و از 22 بیمار همودیالیزی واجد شرایط مطالعه که برای انجام دیالیز به بخش دیالیز مرکز آموزشی- درمانی 5 آذر مراجعه نموده اند و همچنین 22 فرد سالم که از لحاظ سن و جنس با بیماران همودیالیزی همسان شده اند، برای مطالعه انتخاب گردیدند. اطلاعات به دست آمده با استفاده از آزمون آماری تی مورد ارزیابی قرار گرفت و داده های پژوهش با استفاده از نرم افزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل گردید. یافته ها: سطح پلاسمایی مالون دی آلدئید بیماران همودیالیزی بعد از عمل دیالیز (0.38± 2.32 نانومول در میلی لیتر) در مقایسه با قبل از عمل دیالیز (0.23± 1.27 نانومول در میلی لیتر) و گروه کنترل (0.71± 0.98 نانومول در میلی لیتر) افزایش معنی داری نشان داده است. سطح پلاسمایی مالون دی آلدئید گروه کنترل و قبل از عمل دیالیز بیماران همودیالیزی اختلاف معنی داری نشان داده است. فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان گلبول قرمز بیماران همودیالیزی بعد از عمل دیالیز (4.76 ±22.26 واحد در گرم هموگلوبین) در مقایسه با قبل از عمل دیالیز (5.59± 29.66 واحد در گرم هموگلوبین) و گروه کنترل (6.26± 37.52 واحد در گرم هموگلوبین) کاهش معنی داری نشان داده است. همچنین بین گروه کنترل و قبل از عمل دیالیز بیماران همودیالیزی اختلاف معنی داری مشاهده شده است. نتیجه گیری: وجود اختلاف معنی دار در کاهش فعالیت آنزیم آنتی اکسیدان گلبول قرمز و افزایش تولید پراکسیداسیون لیپید پلاسمای بیماران همودیالیزی بعد از عمل دیالیز ممکن است با شرایط اورمی- غشاء دستگاه دیالیز (از دست دادن آنتی اکسیدان فوق از غشاء دستگاه دیالیز) و عمل دیالیز (افزایش تولید پراکسیداسیون لیپید در طی عمل دیالیز) ارتباط داشته باشد که این وضعیت ممکن است در پیشرفت بیماری قلبی در بیماران همودیالیزی نقش مهمی ایفا نماید. به همین دلیل بازبینی مجدد غشاء دستگاه دیالیز و روش های دیالیز، استفاده از آنتی اکسیدان های خوراکی مختلف، حذف اکسیژن های فعال از محیط دیالیز و جلوگیری از احتمال بروز نابهنگام بیماری قلبی و عروقی جهت بهبود زندگی بیماران همودیالیزی از موارد بسیار مهم می باشند. Background & Objective: Free radicals are formed in all living organisms during normal cell metabolism. Patients with chronic renal failure, which regularly dialyzed are the candidates for, free radical damages. The aim of this study with the discriminative information was to evaluate the effect of hemodialysis on Lipid peroxidation (The level of Lipid peroxidation expressed as malondialdehyde) and erythrocyte antioxidant enzyme (Glutathione peroxidase) before and after the dialysis and compared with control group, to find out the effect of hemodialysis on the level of Lipid peroxidation of plasma and the activity of erythrocyte antioxidant enzyme. Materials & Methods: This investigation was an analytical type of study and sampling procedure was according to purposive method. 22 patients with chronic renal failure (CRF) disease who were hemodialysed at 5th Azar Hospital of Gorgan dialysis center and 22 age and sex matched healthy control were recruited for this study. The data was analyzed by SPSS software using T-test. Results: Plasma malondialdehyde showed significant difference between the predialysis (And control group. It was increased in the postdialysis group (2.32±0.38 nmol/ml) when compared with predialysis (1.27±0.23 nmol/ml) and control group (0.98±0.17 nmol/ml). Erythrocyte antioxidant enzyme was decreased in postdialysis group (22.26±4.76 unit/gram hemoglobin) when compared with predialysis (29.66±5.95 unit/gram hemoglobin) and control group (37.52±6.26 unit/gram hemoglobin). There was also significant difference between control and predialysis group. Erythrocyte antioxidant enzyme was lower than control group in dialysis group. Conclusion: The observation of meaningful differences in reduction of erythrocyte antioxidant enzyme and increasing level of plasma Lipid peroxidation in the hemodialysed patients after the process of dialysis, maybe related with the patient, uremia, dialysis membrane (The loosing antioxidant enzyme through this membrane), and the dialysis process (May increase Lipid peroxidation during the dialysis process). These states of affairs may play an important role in progress of cardiovascular abnormality in hemodialysed patients. Due to this conditions a review of hemodialysis membrane, the techniques used in the dialysis, the consumption of various oral antioxidant, the elimination of active oxygens from the dialysis surrounding are among the measures which can prevent sudden cardiovascular abnormality in the hemodialysis patients and ultimately these important factors up-grade the patients quality of life. همودیالیز, پراکسیداسیون لیپید, آنزیم آنتی اکسیدان Hemodialysis, Lipid peroxidation, Antioxidant enzyme 83 89 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-159&slc_lang=fa&sid=1 AJ.Marjani (Ph.D) عبدالجلال مرجانی 5900319475328460048572 5900319475328460048572 Yes M.Mojerloo (M.D) محمد موجرلو 5900319475328460048573 5900319475328460048573 No AR.Mansourian (Ph.D) آزادرضا منصوریان 5900319475328460048574 5900319475328460048574 No MR.Rabiei (MS.c) محمدرضا ربیعی 5900319475328460048575 5900319475328460048575 No