fa اپیدمیولوژی بیماری سل در ایران (87-1380) اپیدمیولوژی Epidemiology تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : مشخص نمودن روند بیماری‌ها و تغییرات آن در طول زمان می‌تواند اهمیت به‌سزایی در ارزیابی میزان و نحوه دستیابی به استراتژی‌های به‌کار گرفته شده برای کنترل بیماری‌ها، توسعه شاخص‌های سلامت و نیز برنامه‌ریزی‌های بهداشتی داشته باشد. هدف از مطالعه حاضر تعیین وضعیت اپیدمیولوژیک روند تغییرات بیماری سل در کشور ایران طی سال‌های 87-1380 بود. روش بررسی : در این مطالعه توصیفی مقطعی درصد تغییرات سالانه (APC) ، متوسط درصد تغییرات سالانه (AAPC) ، میزان بروز بیماری سل، مرگ و میر ناشی از بیماری سل، درصد بیماریابی، درصد موفقیت در درمان و موارد عود بیماری در ایران طی سال‌های 87-1380 مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. از مدل رگرسیون تکه‌ای خطی برای تحلیل روند تغییرات بیماری سل استفاده شد و متغیرهای مدل با استفاده از روش حداقل مربعات برآورد شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار آماری Joinpoint-3.4 استفاده گردید. یافته‌ها : میزان بروز سل ریوی اسمیر مثبت در ایران طی سال‌های 87-1380 سیر نزولی داشت و به‌طور میانگین سالانه 4.1 درصد از میزان بروز بیماری سل و 3.6 درصد از موارد عود بیماری در کشور کاسته شده است. سالانه به طورمتوسط 6.8 درصد از موارد مرگ ناشی از بیماری سل کاهش و 2.5 درصد بر میزان بیماریابی سل افزوده شده بود؛ ولی طی سال‌های مورد بررسی موفقیت در درمان سل با AAPC برابر 0.5 درصد از روند نزولی برخوردار بود. در سال 81 الگوی روند بروز بیماری در مردان و زنان تغییر کرده؛ به‌طوری که از تعداد موارد بیماری در زنان کاسته شده و در مردان با روند ثابتی ادامه یافته است. همچنین بیشترین موارد مشاهده شده در هر دو جنس مربوط به افراد بالای 65 سال بود. نتیجه‌گیری : نتایج این مطالعه نشان داد که در ایران بروز سل ریوی اسمیر مثبت و درصد موفقیت در درمان بیماری سل از روند نزولی و درصد بیماریابی از روند صعودی برخوردار است. Background and Objective: The characterization of any disease have important role for the evaluation and control strategy and programming of diseases. This study was done to determine the epidemiology of Tuberculosis in Iran during 2001-08. Materials and Methods: In this descriptive cross sectional study, Annual percentage change (APC), average annual percentage change (AAPC) of Tuberculosis incidence rate, mortality of Tuberculosis, case detection rate, success percentage in Tuberculosis treatment and relapses cases during 2001-08 have been studied in Iran. Linear segmented regression model was used for analysis trend of Tuberculosis and estimate parameters. Results: The trend of Tuberculosis smear positive (SP) incidence rate was reduced in Iran during 2001-08. Anually, 4.1% and 3.6% reduction took place in incidence rate and relapses cases, respectively. Tuberculosis mortality decreased annually by 6.8% and success in case detection increased by 2.5%. The Tuberculosis treatment though AAPC is decreasing by 0.5%. The trend of Tuberculosis are higher among women and in both sexes over 65 years of age. Conclusion: This study showed that trend of SP pulmonary tuberculosis and treatment success rate is decreased, but case detection was increased. اپیدمیولوژی , میانگین درصد تغییرات سالانه (AAPC) , بیماری سل , اسمیر مثبت , ایران Epidemiology, Average Annual Percentage Change, Tuberculosis, Smear Positive, Iran 78 86 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-533&slc_lang=fa&sid=1 Arsang SH (MSc) شهرام ارسنگ 5900319475328460046790 5900319475328460046790 No MSc Student in Biostatistics, Department of Biostatistics, Faculty of Medicine, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی ، دانشگاه تربیت مدرس تهران Kazemnejad A (PhD) انوشیروان کاظم‌نژاد kazem_an@modares.ac.ir 5900319475328460046791 5900319475328460046791 Yes Professor in Biostatistics, Department of Biostatistics, Faculty of Medicine, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استاد گروه آمار زیستی ، دانشگاه تربیت مدرس تهران Amani F (PhD) فیروز امانی 5900319475328460046792 5900319475328460046792 No Assistant Professor in Biostatistics, Faculty of Medicine, Ardabil University of Medical Science, Ardabil, Iran استادیار گروه آمار زیستی ، دانشکده پزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل