Journal of Gorgan University of Medical Sciences

fa شیوع سندرم متابولیک در نوجوانان 17-15 ساله شهر گرگان (1388) Prevalency of metabolic syndrome among adolescents aged 15 to 17 years in Gorgan, Northern Iran (2009) طب كودكان Pediatric تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : سندرم متابولیک دربرگیرنده مجموعه عواملی است که به عنوان عوامل خطرساز برای ابتلاء به بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت نوع دوم محسوب می‌شوند. تعیین شیوع این سندرم و اختلالات منسوب به آن از جمله فشارخون بالا، اختلال متابولیسم گلوکز، دیس‌لیپیدمی و چاقی مرکزی در سنین کودکی و نوجوانی به پیشگیری و درمان به موقع این اختلالات و کاهش عوارض ناتوان کننده و مرگبار ناشی از آن در آینده کمک می‌کند. این مطالعه به منظور تعیین شیوع سندرم متابولیک و اجزای تشکیل دهنده آن در نوجوانان شهر گرگان انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی مقطعی روی 450 نوجوان 15 تا 17 ساله (225 دختر و 225 پسر) دبیرستان‌های شهر گرگان طی سال 1388 با نمونه‌گیری به روش تصادفی انجام شد. معیار تشخیص سندرم متابولیک وجود سه مورد یا بیشتر از پنج معیار دور کمر مساوی یا بیش از صدک 90 براساس سن و جنس، افزایش فشارخون سیستولیک و دیاستولیک مساوی یا بیشتر از صدک 90 براساس سن، جنس و قد، میزان قندخون مساوی یا بیش از 100 میلی‌گرم در دسی‌لیتر، تری‌گلیسرید مساوی یا بیش از 110 میلی‌گرم در دسی‌لیتر، HDL کمتر یا مساوی 40 میلی‌گرم در دسی‌لیتر بود. اطلاعات تن‌سنجی شامل قد، وزن و دورکمر ثبت و اندازه‌گیری فشارخون از بازوی راست انجام شد. نمونه خون وریدی ناشتا برای آزمایش‌های بیوشیمیایی جمع‌آوری گردید. داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS-16 و آزمون‌های توصیفی (شیوع و فاصله اطمینان 95 درصد)، آزمون تحلیلی کای‌اسکوئر و رگرسیون لجستیک تک متغیره تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها : شیوع کلی سندرم متابولیک 3.3% (95% CI: 1.8-5.4) تعیین شد. علی‌رغم این که شیوع سندرم در پسران (4.9%) و در دختران (1.8%) بود؛ اما این اختلاف از لحاظ آماری معنی‌دار نبود. از بین کل افراد 54.6% (95% CI: 49.93-59.33) مبتلا به 1 یا 2 اختلال متابولیک بودند. شایع‌ترین اختلال متابولیک در هر دو جنس افزایش تری‌گلیسرید (27.6% در پسران و 52.4% در دختران) بود. همچنین پایین بودن HDL (17.3%) و چاقی شکمی (7.6%) به ترتیب در پسران و دختران شیوع بیشتری داشت. کمترین شیوع در پسران مربوط به چاقی شکمی (0.9%) و در دختران افزایش فشارخون (3.1%) بود. نتیجه‌گیری : این مطالعه نشان داد که شیوع سندرم متابولیک در نوجوانان 17-15 ساله شهر گرگان کمتر از شیوع آن در سایر نقاط کشور است؛ اما شیوع چاقی بیشتر از دیگر مناطق می‌باشد. با توجه به ابتلای بیش از نیمی از جمعیت مورد مطالعه به یک یا دو اختلال متابولیک، پیگیری درازمدت این افراد پیشنهاد می‌گردد. Background and Objective: The metabolic syndrome is a cluster of metabolic disorders that are associated with elevated risk of cardiovascular diseases and type-II diabetes. This study investigated the prevalence of metabolic syndrome among adolescents population in Gorgan, Northern Iran - 2009. Materials and Methods: A cross-sectional survey was conducted involving 450 adolescents 15-17 years, selected through 2 stage cluster randomized sampling from high schools. Anthropometric measurements, blood pressure, fasting blood glucose and lipid profile were assessed. Metabolic syndrome was defined according to NHANES III criteria. Data was analyzed by SPSS-16 software, Chi-Square and logestic regration. Results: The overall metabolic syndrome prevalence was 3.3% (CI 95%:1.8–5.4). More than half of cases (54.6%) had at least 1 or 2 components. High triglyceride level was the most common disorder in both genders (boys 27.6%, girls 52.4%) and then low HDL cholesterol level (17.3%) and central obesity (7.6%) were common among boys and girls respectively. Where as abdominal obesity in boys (0.9%) and hypertension in girls (3.1%) were less common. Conclusion: This study showed that the rate of metabolic syndrome is slightly lower but the obsity in adolescents is higher than other parts of country. سندرم متابولیک , نوجوانان , دور کمر , تری‌گلیسرید , HDL , جنس Metabolic Syndrome, Adolescents, Waist Circumference, Triglyceride, HDL 93 99 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-517&slc_lang=fa&sid=1 Mehrkash M (MD) مهریار مهرکش 5900319475328460046889 5900319475328460046889 No Resident, Department of Pediatric, Taleghani Hospital, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. رزیدنت کودکان ، دانشگاه علوم پزشکی گلستان ، مرکز آموزشی درمانی طالقانی گرگان Mohammadian S (MD) سکینه محمدیان 5900319475328460046890 5900319475328460046890 No Associate Professor, Department of Pediatric, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. دانشیار گروه کودکان ، دانشکده پزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Qorbani M (MSc) مصطفی قربانی 5900319475328460046891 5900319475328460046891 No PhD Student in Epidemiology, Tehran University of Medical Sciences,Tehran, Iran. دانشجوی دکتری اپیدمیولوژی ، دانشگاه علوم پزشکی تهران Eshghinia S (PhD) سمیرا عشقی نیا eshghinia@goums.ac.ir 5900319475328460046892 5900319475328460046892 Yes Assistant Professor, Department of Nutrition, Golestan Cardiovascular Research Center, Research Center of Biochemistry and Metabolic Disorders, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. دکتری تخصصی و پژوهشی تغذیه ، استادیار گروه تغذیه، مرکز تحقیقات قلب و عروق گلستان ، مرکز تحقیقات بیوشیمی و اختلالات متابولیک ، دانشگاه علوم پ Shafa N (MD) نینا شفا 5900319475328460046893 5900319475328460046893 No General Physician. پزشک عمومی